Shloka 4
भीष्म–रामसंयुगनिवृत्तिः
Bhishma and Rama: Restraint and Withdrawal in the Engagement
यत्कृते दुःखवसतिमिमां प्राप्तास्मि शाश्वतीम् । पतिलोकाद् विहीना च नैव स्त्री न पुमानिह
yatkṛte duḥkhavasatim imāṃ prāptāsmi śāśvatīm | patilokād vihīnā ca naiva strī na pumān iha |
«ដោយសារគាត់ ខ្ញុំបានធ្លាក់ចូលក្នុងទីលំនៅនៃទុក្ខវេទនាដ៏អស់កល្បជានិច្ចនេះ; ហើយព្រោះត្រូវកាត់ផ្តាច់ពីលោកនៃស្វាមី ក្នុងជីវិតនេះ ខ្ញុំមិនមែនជាស្ត្រីពិតទេ ក៏មិនមែនជាបុរសដែរ។ រហូតដល់ខ្ញុំសម្លាប់ភីષ្ម កូនប្រុសនៃគង្គា ក្នុងសមរភូមិ ខ្ញុំនឹងមិនបញ្ឈប់តបស្យារបស់ខ្ញុំឡើយ។ ឱ អ្នកមានទ្រព្យជាតបស្យា! នេះជាសេចក្តីសម្រេចក្នុងបេះដូងខ្ញុំ ហើយខ្ញុំបានប្រកាសវាឲ្យច្បាស់»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unresolved injustice can harden into a binding vow: personal suffering and social exclusion are transmuted into relentless resolve, raising ethical questions about whether vengeance and ascetic power should be directed toward destruction even when framed as a duty.
A wronged figure (contextually associated with Śikhaṇḍin/Amba’s enmity) declares to ascetics that, having lost the possibility of a normal conjugal life and social identity, they will continue severe austerities until Bhīṣma—Gaṅgā’s son—is slain in battle.