Shloka 1
Bhīṣma–Jāmadagnya-saṃvādaḥ
Bhishma’s account of the encounter with Rāma Jāmadagnya
Devanagari script
/ भीकम (2 अमान एकाशीकरत्याधिकशततमो< ध्याय: भीष्म और परशुरामका युद्ध भीष्म उवाच समागतस्य रामेण पुनरेवातिदारुणम् । अन्येद्युस्तुमुलं युद्ध तदा भरतसत्तम,भीष्मजी कहते हैं--भरतश्रेष्ठ। दूसरे दिन परशुरामजीके साथ भेंट होनेपर पुनः अत्यन्त भयंकर युद्ध प्रारम्भ हुआ
Translation
ភីṣ្មបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ភារតស្រេស្ឋ! នៅថ្ងៃបន្ទាប់ ពេលបានជួបព្រះរាម (បរśុរាម) ម្តងទៀត សង្គ្រាមដ៏សាហាវយ៉ាងខ្លាំងបានចាប់ផ្តើមឡើងវិញ»។
Word by Word
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
समागतस्यof (him) who had come / upon meeting
समागतस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसमागत
FormPast passive participle (kta) from सम्-आ-गम्, Masculine/Neuter, Genitive, Singular
रामेणwith Rama (Parashurama)
रामेण:
Karana
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Instrumental, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अतिदारुणम्exceedingly dreadful
अतिदारुणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअतिदारुण
FormNeuter, Accusative, Singular
अन्येद्युःon the next day
अन्येद्युः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअन्येद्युः
तुमुलम्tumultuous
तुमुलम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतुमुल
FormNeuter, Accusative, Singular
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Accusative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
भरतसत्तमO best of the Bharatas
भरतसत्तम:
TypeNoun
Rootभरतसत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes