Shloka 52
अम्बा–राम–भीष्म संवादः
Amba–Rama–Bhishma Dialogue on Vow and Refuge
ब्रह्महत्या न तस्य स्यादिति धर्मेषु निश्चय: । क्षत्रियाणां स्थितो धर्मे क्षत्रियोडस्मि तपोधन
brahmahatyā na tasya syād iti dharmeṣu niścayaḥ | kṣatriyāṇāṃ sthito dharme kṣatriyo ’smi tapodhana |
ព្រះរាមបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ធម្មសាស្ត្រទាំងឡាយបានសម្រេចច្បាស់លាស់លើចំណុចនេះថា បើព្រាហ្មណ៍ណាម្នាក់យករបៀបសង្គ្រាមរបស់ក្សត្រិយៈ—កាន់ធ្នូ និងព្រួញ ឈានមុខដោយកំហឹងដើម្បីប្រយុទ្ធ មិនបង្វិលខ្នងរត់គេច—នោះ អ្នកយោធាដែលសម្លាប់គាត់ ដោយឃើញគាត់នៅក្នុងស្ថានភាពនោះ មិនទទួលបាប “សម្លាប់ព្រាហ្មណ៍” ទេ។ ឱ អ្នកបួសមានតបៈដ៏សម្បូរ ខ្ញុំជាក្សត្រិយៈ ហើយឈរលើធម៌របស់ក្សត្រិយៈ»។
राम उवाच
Educational Q&A
Moral culpability is assessed by role and conduct in a given situation: when a Brahmin adopts the kṣatriya’s battlefield posture and engages as a combatant, the act of killing him in that combat is treated under the rules of war rather than as brahmahatyā; the speaker grounds this in dharma-textual precedent and affirms his own kṣatriya duty.
Rāma addresses an ascetic (tapodhana) and justifies a wartime ethical rule: he states that dharma authorities hold that killing a Brahmin who has entered battle like a kṣatriya does not bring the specific sin of Brahmin-slaying, and he frames his stance as consistent with his identity and obligations as a kṣatriya.