Shloka 43
अम्बा–राम–भीष्म संवादः
Amba–Rama–Bhishma Dialogue on Vow and Refuge
“महाबाहो! इसे ग्रहण कर लो और इस प्रकार अपने कुलकी रक्षा करो। तुम्हारे द्वारा अपनी मर्यादासे गिर जानेके कारण इसे पतिकी प्राप्ति नहीं हो रही है” ।।
mahābāho! imaṃ gṛhāṇa caivaṃ sva-kulasya rakṣāṃ kuru | tvayā sva-maryādāto bhraṣṭatvād asyai pati-prāptir na bhavati || tathā bruvantaṃ tam ahaṃ rāmaṃ para-puraṃ-jayam | naitad evaṃ punar bhāvi brahmarṣe kiṃ śrameṇa te ||
«ឱ មហាបាហូ! សូមទទួលយកនាងនេះ ហើយដោយវិធីនេះ ចូរការពារកិត្តិយស និងការបន្តវង្សត្រកូលរបស់អ្នក។ ព្រោះអ្នកបានធ្លាក់ចេញពីព្រំដែននៃសេចក្តីសមរម្យរបស់ខ្លួន នាងនេះហើយមិនអាចទទួលបានប្តី»។ ពេលបារាសុរាម—អ្នកឈ្នះបន្ទាយសត្រូវ—និយាយដូច្នេះ ខ្ញុំបានឆ្លើយយ៉ាងច្បាស់ថា៖ «ឱ ព្រះឥសី (ប្រាហ្មឥសី)! រឿងនេះមិនអាចកើតឡើងម្ដងទៀតតាមរបៀបនោះឡើយ។ ការខិតខំរបស់លោកក្នុងរឿងនេះ នឹងមានប្រយោជន៍អ្វី?»
राम उवाच
Educational Q&A
The passage stresses maryādā—ethical and social boundaries—as essential for protecting kula (lineage and honor). When one falls from propriety, certain outcomes (like a rightful marriage alliance) may no longer be attainable, and sheer force or effort cannot undo the moral consequence.
Paraśurāma urges the addressed hero to accept something (a proposed arrangement or responsibility) to protect the family line, arguing that the hero’s lapse in propriety has blocked the woman’s chance of obtaining a husband. The narrator responds firmly that such a course cannot happen again and questions the usefulness of Paraśurāma’s exertion in pressing it.