Shloka 4
तात! कुन्तीका आनन्द बढ़ानेवाले स्वयं पाण्डुपुत्र राजा युधिष्ठिर एक श्रेष्ठ रथी (महारथी) हैं। वे समरभूमिमें अग्निके समान सब ओर विचरेंगे, इसमें संशय नहीं है ।। भीमसेनस्तु राजेन्द्र रथोडष्टगुणसम्मित: । न तस्यास्ति समो युद्धे गदया सायकैरपि
tāta! kuntīkā ānanda-baḍhānevale svayaṃ pāṇḍuputra rājā yudhiṣṭhira eka śreṣṭha-rathī (mahārathī) haiṃ. ve samarabhūmi meṃ agni ke samāna saba ora vicareṅge, ismeṃ saṃśaya nahīṃ hai. bhīmasenas tu rājendra ratho ’ṣṭaguṇa-sammitaḥ | na tasyāsti samo yuddhe gadayā sāyakair api ||
ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «កូនអើយ, យុធិષ્ઠិរ—ព្រះរាជបុត្ររបស់បណ្ឌុ ជាព្រះមហាក្សត្រដែលបន្ថែមសេចក្តីរីករាយដល់គុនទី—ជារថីដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ជាមហារថីពិតប្រាកដ។ នៅលើសមរភូមិ ព្រះអង្គនឹងដើរឆ្លងទៅគ្រប់ទិសដូចអគ្គី; មិនមានសង្ស័យឡើយ។ ហើយភីមសេន ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អបំផុត ជារថីដែលមានកម្លាំងប្រាំបីប្រការ; ក្នុងសង្គ្រាម គ្មានអ្នកណាស្មើគាត់ទេ—ទាំងដោយគុទ្ទ (គដា) ឬសូម្បីដោយព្រួញ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma underscores the rightful martial capacity of the Pāṇḍavas: Yudhiṣṭhira is not merely a moral king but also a competent mahāratha, and Bhīma’s unmatched power—especially with the mace—signals that dharma in a kṣatriya context includes the ability to protect and prevail when war becomes unavoidable.
In the Udyoga Parva’s war-preparation context, Bhīṣma is describing and assessing the fighting strength of the Pāṇḍavas. He highlights Yudhiṣṭhira’s battlefield presence and Bhīma’s extraordinary prowess, emphasizing that their side possesses formidable warriors.