Shloka 1
Kaurava Mobilization at Kurukṣetra (Duryodhana Orders War Preparations) / कुरुक्षेत्रे धार्तराष्ट्र-सैन्यसज्जा
अत-#--#क्रञ (सैन्यनिर्याणपर्व) एकपज्चाशदधिकशततमो< ध्याय: पाण्डवपक्षके है 2000 05208 2 नाव तथा पाण्डव-सेनाका कुरुक्षेत्रमें प्रवेश वैशम्पायन उवाच जनार्दनवच: श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिर: । भ्रातृनुवाच धर्मात्मा समक्षं केशवस्य ह,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! भगवान् श्रीकृष्णकी यह बात सुनकर धर्ममें ही मन लगाये रखनेवाले धर्मराज युधिष्ठिरने भगवानके सामने ही अपने भाइयोंसे कहा --
Vaiśampāyana uvāca: Janārdana-vacaḥ śrutvā dharmarājo Yudhiṣṭhiraḥ | bhrātṝn uvāca dharmātmā samakṣaṃ Keśavasya ||
វៃសម្បាយនបាននិយាយថា៖ ព្រះបាទជនមេជ័យ! ពេលបានស្តាប់ព្រះវាចារបស់ជនារទន (ក្រឹṣṇa) ហើយ ព្រះរាជា យុធិષ્ઠិរ—អ្នកមានចិត្តជាប់លាប់ក្នុងធម៌—បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់បងប្អូនរបស់ព្រះអង្គ នៅចំពោះមុខកេសវ (ក្រឹṣṇa) នោះឯង។ ឈុតឆាកនេះបង្ហាញថា ព្រះបន្ទូលបន្ទាប់របស់យុធិષ્ઠិរ គឺជាពាក្យដែលទទួលខុសត្រូវតាមធម៌ ព្រោះបាននិយាយនៅមុខព្រះអង្គអ្នកបើករថដ៏ទេវភាព ដែលទើបណែនាំពួកគេអំពីផ្លូវដែលនៅមុខ។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Righteous leadership begins with attentive listening to wise counsel and then speaking responsibly. Yudhiṣṭhira’s epithet dharmātmā highlights that decisions about conflict must be framed through dharma, and his speaking in Kṛṣṇa’s presence underscores moral accountability.
After hearing Kṛṣṇa’s words, Yudhiṣṭhira turns to address his brothers. This verse functions as a transition: it sets the stage for Yudhiṣṭhira’s instructions or reflections as the Pāṇḍavas move toward the decisive events leading to battle.