Shloka 246
Udyoga Parva Adhyāya 132 — Vidura’s Counsel on Udyama, Yaśas, and Kṣātra-Dharma
जनान् यो5भिभवत्यन्यान् कर्मणा हि स वै पुमान् जो शास्त्रज्ञान, तपस्या, धन-सम्पत्ति अथवा पराक्रमके द्वारा दूसरे लोगोंको पराजित कर देता है, वह उसी श्रेष्ठ कर्मके द्वारा पुरुष कहलाता है
janān yo 'bhibhavaty anyān karmaṇā hi sa vai pumān | yaḥ śāstrajñānena tapasā dhana-sampattyā athavā parākramena dvijān lokān parājayati sa tenaiva śreṣṭha-karmaṇā pumān ucyate ||
ព្រះវាយុមានព្រះបន្ទូលថា៖ «មនុស្សដែលគេហៅថា “បុរស” ដោយពិត គឺអ្នកដែលដោយកិច្ចការរបស់ខ្លួនអាចលើសលប់អ្នកដទៃ។ មិនថាគេឈ្នះមនុស្សដោយចំណេះដឹងគម្ពីរ ដោយតបស្យា ដោយទ្រព្យសម្បត្តិ និងសេចក្តីរុងរឿង ឬដោយវីរភាពក៏ដោយ—គេត្រូវបានស្គាល់ថា “បុរស” ដោយសារភាពល្អឯកនៃកិច្ចការនោះឯង មិនមែនដោយកំណើត ឬការអះអាងទេ»។
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
True worth is measured by effective, excellent action (karma) and demonstrated capability—whether expressed through learning, austerity, wealth, or valor—rather than by mere status or assertion.
Vāyudeva delivers a moral definition of ‘pumān’ (a true man/person of worth), emphasizing that superiority is established through concrete excellence—knowledge, tapas, prosperity, or heroic prowess—within the ethical discourse of the Udyoga Parva.