Shloka 2

त्वगस्थिभूतो हरिणश्विन्ताशोकपरायण: । शोचमानो>तिमात्र॑ स दहामानश्व मन्युना । गालवो दु:ःखितो दुःखादू विललाप सुयोधन,वे चिन्ता और शोकमें डूबे रहनेके कारण पाण्डुवर्णके हो गये। उनके शरीरमें अस्थि- चर्ममात्र ही शेष रह गये थे। सुयोधन! अत्यन्त शोक करते और चिन्ताकी आगमें दग्ध होते हुए दुःखी गालव मुनि दुःखसे विलाप करने लगे--

tvag-asthi-bhūto hariṇaśvinta-śoka-parāyaṇaḥ | śocamāno 'timātraṃ sa dahamānaś ca manyunā | gālavo duḥkhito duḥkhād vilalāpa suyodhana ||

នារ​ទៈ បានមានព្រះវាចា៖ ដោយលង់លក់ក្នុងក្តីបារម្ភ និងទុក្ខសោក កាលវមុនីបានស្គមស្គាំងដូចជាមានតែស្បែកនិងឆ្អឹងប៉ុណ្ណោះ។ ត្រូវទុក្ខសោកដ៏លើសលប់គ្របសង្កត់ ហើយឆេះខាងក្នុងដោយកំហឹង កាលវឥសីដ៏ទុក្ខព្រួយនោះ ក៏ចាប់ផ្តើមរំលែកទុក្ខវេទនារបស់ខ្លួន នៅចំពោះមុខ សុយោធនៈ។

त्वक्skin
त्वक्:
Karta
TypeNoun
Rootत्वच्
FormFeminine, Nominative, Singular
अस्थिbone
अस्थि:
Karta
TypeNoun
Rootअस्थि
FormNeuter, Nominative, Singular
भूतःbecome; having become
भूतः:
Karta
TypeAdjective
Rootभूत (भू-धातु, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
हरिणःdeer
हरिणः:
Karta
TypeNoun
Rootहरिण
FormMasculine, Nominative, Singular
अश्विन्horseman / one having horses (as a name/epithet)
अश्विन्:
Karta
TypeNoun
Rootअश्विन्
FormMasculine, Nominative, Singular
चिन्ताanxiety; worry
चिन्ता:
Karta
TypeNoun
Rootचिन्ता
FormFeminine, Nominative, Singular
अशोकgrieflessness / (or) Aśoka (name)
अशोक:
Karta
TypeNoun
Rootअशोक
FormMasculine, Nominative, Singular
परायणःwholly devoted/absorbed; having as sole refuge
परायणः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरायण
FormMasculine, Nominative, Singular
शोचमानःlamenting; grieving
शोचमानः:
Karta
TypeVerb
Rootशुच् (शोचमान, शतृ)
FormMasculine, Nominative, Singular
अतिमात्रम्excessively; beyond measure
अतिमात्रम्:
TypeIndeclinable
Rootअतिमात्र
Formtrue
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
दह्यमानःbeing burnt; burning
दह्यमानः:
Karta
TypeVerb
Rootदह् (दह्यमान, शानच्)
FormMasculine, Nominative, Singular
इवas if; like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
Formtrue
मन्युनाby anger; with wrath
मन्युना:
Karana
TypeNoun
Rootमन्यु
FormMasculine, Instrumental, Singular
गालवःGālava (sage)
गालवः:
Karta
TypeNoun
Rootगालव
FormMasculine, Nominative, Singular
दुःखितःafflicted; sorrowful
दुःखितः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःखित (दुःख + इत/क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
दुःखात्from sorrow; out of grief
दुःखात्:
Apadana
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Ablative, Singular
विललापlamented; wailed
विललाप:
TypeVerb
Rootवि + लप्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
सुयोधनO Suyodhana (Duryodhana)
सुयोधन:
Sampradana
TypeNoun
Rootसुयोधन
FormMasculine, Vocative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
G
Gālava
S
Suyodhana (Duryodhana)

Educational Q&A

Unchecked grief and anxiety can emaciate a person, while anger (manyu) further consumes the mind; the verse highlights the ethical need for self-mastery so that suffering does not turn into destructive wrath.

Nārada describes Galava’s condition: he is worn down to ‘skin and bone,’ overwhelmed by sorrow and worry, and inwardly burning with anger; in this state he begins to lament before Suyodhana.