Shloka 19
Virāṭa-sabhāyāṃ Saṃniveśaḥ — Assembly at Virāṭa’s Hall and Kṛṣṇa’s Diplomatic Counsel
राज्यं जिहीर्षटद्धिरसद्धिरुग्रै: सर्व च तद् वो विदितं यथावत् | तथापि सुहृदोंसहित राजा युधिष्ठिर उनकी भलाई ही चाहते हैं। पाण्डवोंने दूसरे-दूसरे राजाओंको युद्धमें जीतकर उन्हें पीड़ित करके जो धन स्वयं प्राप्त किया था, उसीको कुन्ती और माद्रीके ये वीर पुत्र माँग रहे हैं। जब पाण्डव बालक थे--अपना हित-अहित कुछ नहीं समझते थे, तभी इनके राज्यको हर लेनेकी इच्छासे उन उग्र प्रकृतिके दुष्ट शत्रुओंने संघबद्ध होकर भाँति-भाँतिके षड़यन्त्रोंद्वारा इन्हें मार डालनेकी पूरी चेष्टा की थी; ये सब बातें आपलोग अच्छी तरह जानते होंगे ।। १७-१८ है ।। तेषां च लोभ॑ प्रसमीक्ष्य वृद्ध धर्मज्ञतां चापि युधिष्ठिरस्थ,अतः सभी सभासद् कौरवोंके बढ़े हुए लोभको, युधिष्ठिरकी धर्मज्ञताको तथा इन दोनोंके पारस्परिक सम्बन्धको देखते हुए अलग-अलग तथा एक रायसे भी कुछ निश्चय करें। ये पाण्डवगण सदा ही सत्यपरायण होनेके कारण पहले की हुई प्रतिज्ञाका यथावत् पालन करके हमारे सामने उपस्थित हैं
rājyaṁ jihīrṣaṭaddhir asaddhir ugraiḥ sarvaṁ ca tad vo viditaṁ yathāvat | tathāpi suhṛdbhiḥ sahito rājā yudhiṣṭhiraḥ teṣāṁ bhālai hī cāhate hai | teṣāṁ ca lobhaṁ prasmīkṣya vṛddhaṁ dharmajñatāṁ cāpi yudhiṣṭhirasya |
អ្នកទាំងអស់គ្នាដឹងច្បាស់ហើយថា បុរសទាំងនោះដែលសាហាវ និងអធម៌ ដោយចង់លួចយករាជ្យ បានរួមក្រុមគ្នា ហើយប្រើសមគំនិតជាច្រើន ដើម្បីបំផ្លាញបណ្ឌវទាំងឡាយ នៅពេលពួកគេនៅតែជាកុមារ មិនទាន់ដឹងអ្វីជាប្រយោជន៍ ឬគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់ខ្លួន។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ព្រះបាទយុធិស្ឋិរ ជាមួយមិត្តសុចរិតទាំងឡាយ នៅតែស្វែងរកតែសេចក្តីល្អសម្រាប់ពួកគេ។ កូនៗកុន្តី និងមាទ្រី ឥឡូវសុំតែទ្រព្យសម្បត្តិដែលពួកគេធ្លាប់ឈ្នះដោយខ្លួនឯង ពេលបានយកឈ្នះស្តេចដទៃៗក្នុងសង្គ្រាម។ ដូច្នេះ ដោយពិនិត្យឃើញលោភលន់ដែលកើនឡើងរបស់មនុស្សចាស់ៗ និងឃើញការយល់ដឹងធម៌របស់យុធិស្ឋិរ ហើយគិតគូរពីទំនាក់ទំនងរវាងភាគីទាំងពីរ សូមសមាជិកសភានេះសម្រេចចិត្ត ទាំងដោយខ្លួនឯង និងដោយឯកភាព។ បណ្ឌវទាំងឡាយ ដែលស្មោះត្រង់ចំពោះសច្ចៈជានិច្ច ឈរនៅមុខយើង ដើម្បីរក្សាពាក្យសន្យាដែលបានធ្វើមុន ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។
श्रीकृष्ण उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts greed-driven politics with dharma-guided restraint: even after suffering conspiracies and injustice, Yudhiṣṭhira remains committed to welfare and truth, and the assembly is urged to judge fairly by weighing greed against dharma.
Kṛṣṇa addresses the court/assembly, reminding them of past attempts to eliminate the Pāṇḍavas and of the Kauravas’ intent to seize the kingdom. He emphasizes Yudhiṣṭhira’s dharmic character and asks the elders and courtiers to deliberate and decide, since the Pāṇḍavas have come honoring their prior pledge.