Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Virāṭa-sabhāyāṃ Saṃniveśaḥ — Assembly at Virāṭa’s Hall and Kṛṣṇa’s Diplomatic Counsel

एतै: परप्रेष्पनियोगयुक्ति- रिच्छद्धिराप्तं स्वकुलेन राज्यम्‌ । एवंगते धर्मसुतस्य राज्ञो दुर्योधनस्यापि च यद्धितं स्थात्‌,अपनी कुलपरम्परासे प्राप्त हुए राज्यकी अभिलाषासे ही इन वीरोंने अबतक अज्ञातावस्थामें दूसरोंकी सेवामें संलग्न रहकर तेरहवाँ वर्ष पूरा किया है। ऐसी परिस्थितिमें जिस उपायसे धर्मपुत्र युधिष्ठिर तथा राजा दुर्योधनका भी हित हो, उसका आपलोग विचार करें। आप कोई ऐसा मार्ग ढूँढ़ निकालें, जो इन कुरुश्रेष्ठ वीरोंके लिये धर्मानुकूल, न्यायोचित तथा यशकी वृद्धि करनेवाला हो। धर्मराज युधिष्ठिर यदि धर्मके विरुद्ध देवताओंका भी राज्य प्राप्त होता हो, तो उसे लेना नहीं चाहेंगे

etaiḥ parapreṣpa-niyoga-yukti-ricchadbhiḥ āptaṁ svakulena rājyam | evaṁgate dharmasutasya rājño duryodhanasyāpi ca yaddhitaṁ sthāt |

ក្រឹṣṇa បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ដោយបំណងចង់យកវិញនូវរាជ្យ ដែលត្រឹមត្រូវជាកម្មសិទ្ធិរបស់ពួកគេតាមសន្តតិវង្ស ពួកវីរបុរសទាំងនេះបានរស់នៅក្នុងភាពលាក់ខ្លួន ហើយបំពេញឆ្នាំទីដប់បី ដោយចូលបម្រើអ្នកដទៃ។ ឥឡូវពេលរឿងមកដល់ដំណាក់កាលនេះ អ្នកទាំងឡាយគួរពិចារណាវិធានមួយ ដែលអាចធានាប្រយោជន៍ទាំងសម្រាប់ព្រះបាទយុធិṣṭhira ព្រះរាជបុត្រនៃធម៌ និងសម្រាប់ព្រះបាទទុរយោធនផងដែរ។ ចូរស្វែងរកផ្លូវដែលស្របធម៌ យុត្តិធម៌ និងបង្កើនកិត្តិយសល្អសម្រាប់កុរុដ៏ឧត្តមទាំងនេះ។ ព្រោះធម៌រាជយុធិṣṭhira មិនព្រមទទួលសូម្បីតែអធិបតេយ្យរបស់ទេវតា ប្រសិនបើត្រូវបានទទួលដោយរំលោភធម៌»។

एतैःby these
एतैः:
Karana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
परप्रेषणनियोगयुक्तिःthe stratagem of being employed in others' service
परप्रेषणनियोगयुक्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootपर-प्रेषण-नियोग-युक्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
इच्छद्भिःby (those) desiring
इच्छद्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootइच्छत् (इष् धातु)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
आप्तम्obtained
आप्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआप् (धातु) / आप्त (ppp)
FormNeuter, Accusative, Singular
स्वकुलेनby one's own lineage/family
स्वकुलेन:
Karana
TypeNoun
Rootस्वकुल
FormNeuter, Instrumental, Singular
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Accusative, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
गतेwhen (things) have come to this (state)
गते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) / गत (ppp)
FormNeuter, Locative, Singular
धर्मसुतस्यof Dharma's son (Yudhiṣṭhira)
धर्मसुतस्य:
TypeNoun
Rootधर्मसुत
FormMasculine, Genitive, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
दुर्योधनस्यof Duryodhana
दुर्योधनस्य:
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Genitive, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
and
:
TypeIndeclinable
Root
यत्what/that which
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
हितम्welfare, benefit
हितम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootहित
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
स्थात्may be / should be
स्थात्:
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada

श्रीकृष्ण उवाच

Ś
Śrīkṛṣṇa
Y
Yudhiṣṭhira (Dharmasuta, Dharmarāja)
D
Duryodhana
K
Kuru lineage (Kuruśreṣṭhāḥ implied)