Shloka 62
Svargārohaṇa-parva Adhyāya 5 — Karmaphala-Nirdeśa and Phalāśruti (कर्मफलनिर्देशः फलश्रुतिश्च)
ऊर्ध्वबाहुर्विरौम्येष न च कश्चित् शूणोति मे । धर्मादर्थक्ष॒ कामश्ष॒ स किमर्थ न सेव्यते
ūrdhvabāhur viraūmyeṣa na ca kaścit śṛṇoti me | dharmād arthaś ca kāmaś ca sa kimarthaṁ na sevyate ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំលើកដៃទាំងពីរឡើងខ្ពស់ ហៅស្រែកម្តងហើយម្តងទៀត ប៉ុន្តែមិនមាននរណាស្តាប់ខ្ញុំឡើយ។ ពីធម្មៈ មិនត្រឹមតែបានសេចក្តីរួចផុតទេ ទាំងសម្បត្តិ និងសេចក្តីរីករាយត្រឹមត្រូវក៏កើតឡើងដែរ—ហេតុអ្វីមនុស្សនៅតែមិនព្រមប្រតិបត្តិធម្មៈ?»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is not merely a moral ideal; it is presented as the foundation that yields all human aims—moksha (liberation) as well as artha (well-being) and kāma (legitimate enjoyment). The lament underscores that people ignore dharma despite its comprehensive benefits.
The speaker (Vaiśampāyana, narrating) voices a proverbial lament: he publicly proclaims the supremacy and practicality of dharma—symbolized by raising both arms and crying out—yet observes that people remain unwilling to listen or live by it.