Shloka 28
धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा—व्यासोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Collapse and Vyāsa’s Counsel
ततस्ते भविता देवि भारस्य युधि नाशनम्
tataste bhavitā devi bhārasya yudhi nāśanam
បន្ទាប់មក ឱ ទេវី! នៅក្នុងសង្គ្រាម នឹងកើតមានការបំផ្លាញនៃបន្ទុកនោះ—ការបញ្ចប់នៃទម្ងន់ដ៏សង្កត់សង្កិនដែលផែនដីបានទ្រាំទ្រដោយសារការបំផ្លាញកងកម្លាំងដែលធ្វើឲ្យសង្គ្រាមក្លាយជារឿងជៀសមិនរួច។ វ្យាសាបង្ហាញការសម្លាប់ដ៏ធំមហិមា មិនមែនជាជ័យជម្នះធម្មតាទេ ប៉ុន្តែជាការដកចេញដោយវាសនានៃភារកិច្ចមិនអាចទ្រាំទ្របាន ដែលមានភាពតានតឹងផ្លូវធម៌រវាង «ចាំបាច់» និង «សោកនាដកម្ម»។
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse presents war’s outcome as the removal of a cosmic and moral ‘burden’ rather than a celebratory triumph. It highlights the Mahābhārata’s ethical tension: even when destruction is portrayed as necessary for restoring order, it remains grievous and weighty.
Vyāsa addresses a goddess and foretells that, in the coming battle, the ‘burden’ will be destroyed—implying the elimination of those whose presence has become an intolerable weight on the world, culminating in a decisive, catastrophic conflict.