Shloka 6
Adhyāya 6: Vidura’s Saṃsāra-Upamā
The Allegory of the Well, Time, and Desire
ये च ते कथिता व्याला व्याधयस्ते प्रकीर्तिता: । या सा नारी बृहत्काया अध्यतिष्ठत तत्र वै,इति श्रीमहाभारते स्त्रीपर्वणि जलप्रदानिकपर्वणि धृतराष्ट्रविशोककरणे षष्ठो5ध्याय:
ye ca te kathitā vyālā vyādhayas te prakīrtitāḥ | yā sā nārī bṛhatkāyā adhyatiṣṭhata tatra vai | iti śrīmahābhārate strīparvaṇi jalapradānika-parvaṇi dhṛtarāṣṭra-viśokakaraṇe ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ |
វិទុរ បានមានព្រះវាចា៖ «ហើយទុក្ខវេទនាដ៏សាហាវ ដូចពស់ព្រៃ ដែលបានប្រាប់ដល់ព្រះអង្គ—ជំងឺទាំងនោះឯង ត្រូវបានរាយនាមយ៉ាងច្បាស់។ ស្ត្រីនោះ ដែលមានរាងកាយធំធេងគួរភ័យខ្លាច ក៏បានឈរប្រចាំនៅទីនោះពិតប្រាកដ»។ ដូច្នេះ ក្នុងមហាភារតៈ ក្នុងស្ត្រីបរវៈ ក្នុងជំពូកអំពីការប្រគេនទឹក ក្នុងវគ្គបំបាត់សោករបស់ធ្រិតរាស្ត្រៈ ជំពូកទីប្រាំមួយ បានបញ្ចប់។
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura frames suffering as something that can be named, recognized, and understood—‘fierce’ afflictions are not vague fate but identifiable conditions. This supports ethical counsel: clarity about causes and conditions helps loosen grief’s grip and enables steadier judgment.
In the Strī Parva context of post-war mourning and rites, Vidura continues instructing Dhṛtarāṣṭra to reduce his sorrow. He refers back to previously described ‘serpent-like’ maladies and mentions a formidable woman figure ‘stationed there,’ closing the chapter’s consolatory discourse.