Shloka 7
Saṃsāra-Gahana Allegory: The Brāhmaṇa in the Forest and Well (संसारगहन-आख्यान)
Devanagari script
स तेषां छिद्रमन्विच्छन् प्रद्गुतो भयपीडित:
Transliteration
sa teṣāṁ chidram anvicchan pradguto bhayapīḍitaḥ
Translation
វិទុរៈបាននិយាយថា៖ «ដោយត្រូវភ័យបង្ខំ និងចិត្តរំភើបខាងក្នុង គាត់នៅតែស្វែងរក ‘ចន្លោះ’—កំហុស ឬរន្ធ—ក្នុងពួកគេ ដើម្បីរកចំណុចខ្សោយសម្រាប់យកប្រយោជន៍»។
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (सामान्य), षष्ठी, बहुवचन
छिद्रम्a flaw; a weak point; an opening
छिद्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootछिद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अन्विच्छन्seeking; searching for
अन्विच्छन्:
Karta
TypeVerb
Rootअनु + इष् (धातु) / अन्वेष् (पर्याय-धातु-प्रयोग)
Formवर्तमान (लट्), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद, शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त-रूप (प्रयोगतः क्रियावत्)
प्रद्गुतःagitated/perturbed (reading uncertain)
प्रद्गुतः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रद्गुत (प्रातिपदिक; पाठभेद/दुर्लभ-रूप)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भयपीडितःafflicted by fear
भयपीडितः:
Karta
TypeAdjective
Rootभय-पीडित (कृदन्त-प्रातिपदिक; पीड् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
विदुर उवाच
Characters & Entities
V
ViduraCharacter Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes
Educational Q&A
Fear-driven thinking tends to become fault-finding and opportunistic—seeking ‘chidra’ (a gap) in others rather than pursuing dharma. The verse highlights how inner agitation can distort judgment and ethics.
Vidura describes a person (contextually, an adversarial figure) who, under the pressure of fear, searches for weaknesses in others—trying to find an opening to act against them.