Shloka 4
Kṣātra-dharma in Campaign and Battle: Protection, Purification, and the Ideal Warrior’s End (क्षात्रधर्मः—अभियानयुद्धे रक्षणदानशुद्धिः)
उपरुन्धन्ति राजानो भूतानि विजयार्थिन: । त एव विजय प्राप्य वर्धयन्ति पुनः प्रजा:
uparundhanti rājāno bhūtāni vijayārthinaḥ | te eva vijayaṁ prāpya vardhayanti punaḥ prajāḥ ||
ប៊ីស្មៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយ ដែលប្រាថ្នាជ័យជម្នះ តែងបង្កទុក្ខលំបាកដល់សត្វមានជីវិតនៅពេលសង្គ្រាម។ ប៉ុន្តែព្រះមហាក្សត្រនោះឯង ពេលបានជ័យជម្នះហើយ ក៏ត្រឡប់មកលើកស្ទួយ និងបង្កើនសុខសាន្តសម្បូរបែបដល់ប្រជារាស្ត្រវិញ។»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse points to a central problem in rājadharma: rulers may inflict hardship in pursuit of victory, but after victory their legitimacy and duty require them to restore order and actively promote the prosperity of the people. Power gained through conflict must be redirected toward public welfare.
In the Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on governance and moral duty after the war. Here he observes that kings, while campaigning for conquest, oppress beings, yet once victorious they turn to strengthening and nurturing their subjects—describing the shift from wartime compulsion to peacetime responsibility.