Shloka 23

Vāmadeva’s Rājadharma: Norm-Setting, Counsel, and the Prevention of Rāṣṭra-Vināśa (वामदेव-प्रोक्तं राजधर्मम्)

Devanagari script

मरणान्तमिदं सर्व नेह किज्चिदनामयम्‌ | तस्माद्‌ धर्मे स्थितो राजा प्रजा धर्मेण पालयेत्‌,राजन्‌! इस जगत्‌के सभी पदार्थ अन्तमें नष्ट होनेवाले हैं; यहाँ कोई भी वस्तु नीरोग या अविनाशी नहीं है। इसलिये राजाको धर्मपर स्थित रहकर प्रजाका धर्मके अनुसार ही पालन करना चाहिये

Translation

អ្វីៗទាំងអស់ក្នុងលោកនេះ សុទ្ធតែមានទីបញ្ចប់ដោយមរណៈ; នៅទីនេះ គ្មានអ្វីដែលគ្មានរោគ ឬអចិន្ត្រៃយ៍ឡើយ។ ដូច្នេះ ព្រះរាជាគួរស្ថិតនៅក្នុងធម៌ ហើយថែរក្សាប្រជារាស្ត្រតាមធម៌។

Word by Word

मरणान्तम्ending in death; perishable

इदम्this

सर्वम्all

नnot

इहhere

किञ्चित्anything; something

अनामयम्free from disease; unharmed

तस्मात्therefore; from that (reason)

धर्मेin dharma; in righteousness

स्थितःstanding; abiding

राजाthe king

प्रजाःsubjects; people

धर्मेणby/according to dharma

पालयेत्should protect/maintain

राजन्O king

Speaker

वामदेव उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes