Shloka 21
Vāmadeva’s Rājadharma: Norm-Setting, Counsel, and the Prevention of Rāṣṭra-Vināśa (वामदेव-प्रोक्तं राजधर्मम्)
किसी बलवान् शत्रुका अपकार करके हम दूर जाकर रहेंगे, ऐसा समझकर निश्चिन्त नहीं होना चाहिये; क्योंकि जैसे बाज पक्षी झपट्टा मारता है, उसी प्रकार ये दूरस्थ शत्रु भी असावधानीकी अवस्थामें टूट पड़ते हैं ।।
dṛḍhamūlas tv aduṣṭātmā viditvā balam ātmanaḥ | abalān abhiyuñjīta na tu ye balavattarāḥ ||
វាមទេវៈបានមានព្រះវាចា៖ កុំគិតថា «បានធ្វើអំពើអាក្រក់ចំពោះសត្រូវមានកម្លាំង ហើយទៅរស់នៅឆ្ងាយ នឹងសុខសាន្ត»; ព្រោះដូចបក្សីបាហ្សាហោះចុះឆក់ សត្រូវនៅឆ្ងាយក៏អាចវាយប្រហារភ្លាមៗ នៅពេលយើងប្រហែស។ ដូច្នេះ ព្រះរាជាគួរធ្វើឲ្យមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួនរឹងមាំ និងមានសុវត្ថិភាព បំបាត់កម្លាំងសត្រូវឲ្យឆ្ងាយ ហើយវាស់វែងកម្លាំងខ្លួនឲ្យច្បាស់។ បន្ទាប់មក ទើបគួរចូលប្រយុទ្ធតែសត្រូវដែលខ្សោយជាងខ្លួន; កុំចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមលើអ្នកដែលខ្លាំងជាង។
वामदेव उवाच
Educational Q&A
A ruler should act from a secure position, measure his own strength realistically, and engage only opponents he can responsibly overcome; attacking stronger foes is condemned as reckless and harmful to the kingdom.
In the Śānti Parva’s rājadharma instruction, Vāmadeva addresses the king with practical-ethical counsel on warfare: consolidate the realm’s security, evaluate capability, and choose conflicts with restraint rather than bravado.