Shloka 28
राजधर्मः—प्रमादवर्जनं, दण्डनीतिः, दुर्बलरक्षणम्
Royal Dharma: Vigilance, Just Punishment, Protection of the Vulnerable
यत्र पापा ज्ञायमानाक्षरन्ति सतां कलिववंन्दते तत्र राज्ञ: । यदा राजा शास्ति नरानशिष्टां- स्तदा राज्यं वर्धते भूमिपस्य
utathya uvāca |
yatra pāpā jñāyamānāś caranti satāṁ kali-varṇaṁ dṛśyate tatra rājñaḥ |
yadā rājā śāsti narān aśiṣṭāṁs tadā rājyaṁ vardhate bhūmipasya ||
ឧតថ្យៈបាននិយាយថា៖ «កន្លែងណាដែលមនុស្សបាប—ទោះត្រូវគេស្គាល់ច្បាស់ថាជាមនុស្សបាប—នៅតែដើរលេងបើកចំហ ដោយគ្មានការភ័យខ្លាច នោះអ្នកសុចរិតយល់ថា ព្រះមហាក្សត្រនៅទីនោះត្រូវវិញ្ញាណកាលី (សម័យធ្លាក់ចុះខាងសីលធម៌) ព័ទ្ធជុំវិញហើយ។ ប៉ុន្តែពេលព្រះមហាក្សត្រដាក់វិន័យ និងផ្តន្ទាទោសអ្នកអាក្រក់ អ្នកមិនស្តាប់បង្គាប់ នោះដែនរាជ្យរបស់ព្រះអម្ចាស់ផែនដីនោះ នឹងរីកចម្រើន និងសម្បូរបែបគ្រប់ទិស»។
उतथ्य उवाच
Educational Q&A
A king’s legitimacy and the health of his realm are measured by the protection of dharma: if known wrongdoers act fearlessly, it signals moral collapse (Kali’s ascendancy) and failure of governance; firm, just discipline of the unruly enables the kingdom to flourish.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, the sage Utathya advises about signs of good and bad rule: unchecked public wrongdoing indicates the king is overpowered by Kali, whereas active punishment of the wicked leads to the growth and stability of the state.