Shloka 9

Kośārtha-Rājadharma: Ethical Revenue Collection and Social Regulation (कोशार्थ-राजधर्मः)

Devanagari script

सकृत्पाशावकीण्णस्ति न भविष्यन्ति दुर्दमा: । उचितेनैव भोक्तव्यास्ते भविष्यन्ति यत्नतः,यदि उनको एक साथ नाथकर उनपर भारी भार लादना चाहे तो उन्हें काबूमें लाना कठिन हो जायगा; अतः उचित ढंगसे प्रयत्नपूर्वक एक-एकको नाथकर उन्हें भार ढोनेके उपयोगमें लाना चाहिये। ऐसा करनेसे वे पूरा भार वहन करनेके योग्य हो जायँगे

Transliteration

sakṛt pāśāvakīrṇās tu na bhaviṣyanti durdamāḥ | ucitenaiva bhoktavyās te bhaviṣyanti yatnataḥ ||

Translation

ភីष្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បើចង់ចងពួកវាទាំងអស់ក្នុងខ្សែពួរតែម្តង ហើយដាក់បន្ទុកធ្ងន់ភ្លាមៗ នោះសត្វដែលមិនសូវស្តាប់បង្គាប់នឹងពិបាកគ្រប់គ្រង។ ដូច្នេះ ត្រូវគ្រប់គ្រងដោយវិធានសមរម្យ និងការខិតខំប្រុងប្រយ័ត្ន ចងនិងបង្រៀនម្តងមួយៗ ដើម្បីឲ្យពេលវេលាកន្លងទៅ ពួកវាក្លាយជាសមស្របក្នុងការទ្រាំទ្របន្ទុកពេញលេញ។ នេះជាគោលបំណងថា វិន័យ និងភារកិច្ច ត្រូវបណ្តុះបណ្តាលដោយលំដាប់ មិនមែនបង្ខំដាក់ភ្លាមៗដោយកម្លាំងបំផ្លាញទេ»។

Word by Word

• {'sakṛt': 'all at once

• in a single attempt', 'pāśa': 'noose

• restraint', 'avakīrṇa': 'thrown over

• entangled/covered', 'na bhaviṣyanti': 'will not become

• will not prove to be', 'durdamāḥ': 'hard to tame

• ungovernable', 'ucitena': 'by what is proper/appropriate

• in due measure', 'eva': 'indeed

• precisely', 'bhoktavyāḥ': 'to be borne/endured

• to be managed/handled (as a duty)', 'te': 'they', 'bhaviṣyanti': 'will become', 'yatnataḥ': 'with effort

Speaker

भीष्य उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma