Shloka 30
धन-राजधर्म संवादः
Discourse on Wealth and Royal Duty
कृत्स्नं तदेव तच्छेयो यदप्पाददते5न्यतः । न पश्यामोडनपकृतं धनं किंचित् क्वचिद् वयम्
kṛtsnaṃ tadeva tac chreyo yad apāpād dadata anyataḥ | na paśyāmo 'napakṛtaṃ dhanaṃ kiṃcit kvacid vayam ||
អర్జុនបាននិយាយថា៖ «អ្វីដែលជាគុណប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុតទាំងស្រុង គឺទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានបរិច្ចាគដោយគ្មានបាប—ទ្រព្យដែលបានមកពីទីផ្សេងដោយមិនធ្វើអំពើអាក្រក់។ ប៉ុន្តែយើងមិនឃើញនៅទីណាទាំងអស់ថាមានទ្រព្យណាមួយដែលមិនបាននាំមកដោយការធ្វើបាបដល់អ្នកដទៃឡើយ។ នេះជាការសម្រេចរបស់ទេវតា ហើយជាគោលការណ៍សនាតនដែលវេទបានបង្រៀន៖ ដោយទ្រព្យសម្បត្តិ ពួកទ្វិជ (អ្នកកើតពីរដង) សិក្សា និងបង្រៀនវេទ និងសាស្ត្រ; ដោយទ្រព្យសម្បត្តិ ពួកគេធ្វើ និងឲ្យគេធ្វើយជ្ញ; ហើយព្រះមហាក្សត្រ ក្រោយឈ្នះអ្នកដទៃក្នុងសង្គ្រាម ហើយយកទ្រព្យរបស់ពួកគេមក នាំទ្រព្យនោះទៅអនុវត្តពិធីកុសលទាំងអស់។ តែក្នុងលោករបស់ស្តេច យើងមិនឃើញកំណប់ណាមួយដែលមិនបានទទួលដោយការធ្វើឲ្យអ្នកណាម្នាក់រងរបួសឡើយ»
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral tension between artha (wealth) and dharma: ideally, the best wealth is sinless and harmlessly obtained, yet in political life—especially for kings—wealth commonly arises from conquest and injury. It questions whether social and ritual goods funded by wealth can be fully separated from the means of acquisition.
Arjuna speaks reflectively about the sources of wealth in royal and social life. He notes that Vedic learning, sacrifice, and royal ‘auspicious acts’ depend on wealth, but observes that kings typically obtain wealth through warfare and taking others’ property, making ‘pure’ wealth hard to find.