Shloka 26
आपद्धर्मे वैश्यवृत्तिः, विक्रय-निषेधाः, तथा ब्रह्म-क्षत्र-सम्बन्धः
Emergency Livelihood, Prohibited Trade, and Brahman–Kshatra Regulation
ये तत्र युद्ध कुर्वन्ति त्यक्त्वा जीवितमात्मन: । ब्राह्मणान् परिरक्षन्तो धर्ममात्मानमेव च
bhīṣma uvāca | ye tatra yuddha kurvanti tyaktvā jīvitam ātmanaḥ | brāhmaṇān parirakṣanto dharmam ātmānam eva ca ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «អ្នកណាដែលនៅក្នុងវិបត្តិនោះ បោះបង់ការព្រួយបារម្ភអំពីជីវិតខ្លួន ហើយធ្វើសង្គ្រាម—ដោយការពារព្រាហ្មណៈ ការពារធម្មៈ និងការពារខ្លួនឯង—នឹងទទួលបានកេរ្តិ៍ឈ្មោះបរិសុទ្ធ រាលដាលទៅគ្រប់ទិស។ ពេលការពារព្រាហ្មណៈ និងធម្មៈក្លាយជាបញ្ហា ការយកអាវុធឡើងប្រឆាំងមនុស្សអាក្រក់ គឺជាកាតព្វកិច្ចត្រឹមត្រូវ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
When dharma and the safety of Brahmins (as custodians of learning and ritual order) are threatened, self-sacrificing resistance against the wicked is praised; such defense is presented as a legitimate, even obligatory, use of force in the service of dharma.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on governance and dharma. Here he describes a time of social and moral breakdown and commends those who, without clinging to their own lives, fight to protect Brahmins, uphold dharma, and secure the community’s moral order.