Shloka 5
Chapter 78: Royal Responsibility for Wealth, Social Order, and the Protection of Dvijas
Kekaya Exemplum
अभिशस्तमिवात्मानं मन्यन्ते येन कर्मणा । तस्माद् राजर्षय: सर्वे ब्राह्मणानन्वपालयन्,ब्राह्मणमें उक्त दोष आ जाय तो उससे राजा अपने आपको कलडूकित मानते हैं; इसीलिये सभी राजर्षियोंने ब्राह्मणोंकी सदा ही रक्षा की है
abhiśastam ivātmānaṃ manyante yena karmaṇā | tasmād rājarṣayaḥ sarve brāhmaṇān anvapālayan |
ភីष្មា បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ដោយអំពើណាមួយដែលធ្វើឲ្យមានការរិះគន់ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រាហ្មណ៍ ក្សត្រនោះនឹងយល់ថាខ្លួនដូចជាត្រូវបានប្រកាសទោសជាសាធារណៈ។ ហេតុនេះហើយ ព្រះរាជឥសីទាំងអស់ ដែលប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះធម៌ និងកិត្តិយសសីលធម៌របស់ខ្លួន បានការពារ និងថែរក្សាព្រាហ្មណ៍ជានិច្ច»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler’s moral legitimacy is tied to how he treats brāhmaṇas and the learned; wrongdoing that brings blame in relation to them makes the king feel ‘condemned,’ so wise kings protect and support them as a matter of rajadharma.
In Bhīṣma’s instruction on kingship in the Śānti Parva, he explains why earlier royal sages consistently safeguarded brāhmaṇas: any censurable act involving them stains the king’s conscience and reputation, so protection of brāhmaṇas is presented as a practical and ethical duty of rule.