Shloka 77
Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)
यदि राजा दण्डनीतिका उत्तम रीतिसे प्रयोग करे तो वह चारों वर्णोकी अपने-अपने धर्ममें बलपूर्वक लगाती है और उन्हें अधर्मकी ओर जानेसे रोक देती है ।।
cāturvarṇye svakarmasthe maryādānām asaṅkare | daṇḍanītikṛte kṣeme prajānām akuto bhaye ||
ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ បើព្រះមហាក្សត្រអនុវត្តវិទ្យានៃទណ្ឌនីតិ (វិធានទណ្ឌកម្ម និងការគ្រប់គ្រង) ដោយល្អឥតខ្ចោះ នោះវានឹងបង្ខំឲ្យវណ្ណៈទាំងបួនឈរជាប់ក្នុងធម៌ និងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន ហើយរារាំងមិនឲ្យបែរទៅរកអធម៌។ ដោយអานุភាពទណ្ឌនីតិ ពេលវណ្ណៈទាំងបួនប្រកបដោយកិច្ចការត្រឹមត្រូវរបស់ខ្លួន ព្រំដែនធម៌មិនរអាក់រអួល មហាជនរស់នៅដោយសុវត្ថិភាព—គ្មានភ័យពីគ្រប់ទិស និងរីកចម្រើន។ ក្នុងស្ថានភាពនោះ វណ្ណៈទ្វិជៈទាំងបីក៏ខិតខំថែរក្សាសុខភាព និងសុខុមាលភាពតាមវិធីសាស្ត្រដែលបានកំណត់។ យុធិષ્ઠិរា! សុភមង្គលរបស់មនុស្សស្ថិតនៅក្នុងនេះ—អ្នកគួរយល់ដឹង។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Good governance (daṇḍanīti) is meant to secure dharma by keeping people established in their proper duties, preventing social and moral confusion, and thereby creating public fearlessness and welfare; this stable order is presented as a basis for human happiness.
In the Śānti Parva’s instruction on statecraft and dharma, Bhīṣma addresses Yudhiṣṭhira, explaining how a king’s proper use of punishment and policy maintains social order (cāturvarṇya in svakarma), prevents dharma-boundaries from collapsing, and ensures the people’s security and prosperity.