Shloka 5

राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order

Devanagari script

नाराजकेषु राष्ट्रेषु वस्तव्यमिति रोचये । नाराजकेषु राष्ट्रेषु हव्यमग्निर्वहत्युत,मेरी रुचि तो यह है कि जहाँ कोई राजा न हो, उन देशोंमें निवास ही नहीं करना चाहिये। बिना राजाके राज्यमें दिये हुए हविष्यको अग्निदेव वहन नहीं करते

Transliteration

bhīṣma uvāca |

nārājakeṣu rāṣṭreṣu vastavyam iti rocaye |

nārājakeṣu rāṣṭreṣu havyam agnir vahaty uta ||

Translation

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «តាមទស្សនៈដែលខ្ញុំបានពិចារណា មិនគួរជ្រើសរស់នៅក្នុងនគរដែលគ្មានព្រះមហាក្សត្រឡើយ។ នៅដែនដីដែលគ្មានអ្នកគ្រប់គ្រង សូម្បីតែហាវិស្យៈ (បូជាភាគ) ដែលបានដាក់ថ្វាយ ក៏អគ្គិទេវ (អគ្និ) មិនទទួលយកទៅដល់ទេ។»

Word by Word

नnot

अराजकेषुin kingless (ones)

राष्ट्रेषुin kingdoms/countries

वस्तव्यम्is to be dwelt (one should dwell)

इतिthus

रोचयेI approve / I prefer

नnot

अराजकेषुin kingless (ones)

राष्ट्रेषुin kingdoms/countries

हव्यम्oblational offering (havis)

अग्निःAgni (fire-god)

वहतिcarries

उतindeed/also

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Agni

havis (sacrificial oblation)

rashtra (kingdom/realm)

raja (king)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes