Shloka 16
Varṇāśrama-ācāra and Vikarma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry on Safe Dharmas (शिवधर्मप्रश्नः)
श्रेष्ठ आश्रम गार्हस्थ्यमें निवास करनेवाले द्विजोंके लिये महर्षिगण यह कर्तव्य बताते हैं कि वह स्त्री और पुत्रोंका भरण-पोषण तथा वेदशास्त्रोंका स्वाध्याय करे ।।
evaṁ hi yo brāhmaṇo yajñaśīlo gārhasthyam adhyāvasate yathāvat | gṛhasthavṛttiṁ praviśodhya samyak svarge viśuddhaṁ phalam āpnute saḥ ||
ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ ព្រះឥសីទាំងឡាយបានប្រកាសថា សម្រាប់អ្នកទ្វិជៈដែលរស់នៅក្នុងអាស្រាមដ៏ប្រសើរនៃគ្រហស្ថ គតិយុត្តិគឺត្រូវចិញ្ចឹមភរិយា និងកូនៗ ហើយប្រកបដោយស្វាធ្យាយយ៉ាងមានវិន័យលើវេទ និងសាស្ត្រ។ ពិតប្រាកដណាស់ ព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ដែលមានសភាពស្រឡាញ់យញ្ញៈ និងអនុវត្តធម៌គ្រហស្ថតាមបញ្ញត្តិ ដោយសម្អាតជីវិតភាព និងអាកប្បកិរិយារបស់ខ្លួនឲ្យបរិសុទ្ធ នឹងទទួលបានផលបុណ្យសុទ្ធសាធ មិនមានមលិន ក្នុងស្វರ್ಗ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Householder life is praised as an excellent āśrama when lived according to rule: one should support dependents (wife and children), maintain disciplined study of Veda/śāstra, and keep one’s livelihood and conduct pure; such a life yields a ‘pure fruit’ (viśuddha-phala), described here as heavenly merit.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma. In this passage he explains the sages’ view of gṛhastha-dharma, emphasizing sacrifice-oriented living, responsible maintenance of family, and purification of one’s means of living as the basis for meritorious results.