Shloka 9
भरतनन्दन नरेश्वर! तुमने जिसके विषयमें मुझसे पूछा था, वह श्रेष्ठ धर्म यही है। वह धीर ब्राह्मण निष्काम-भावसे धर्म और अर्थसम्बन्धी कार्यमें संलग्न रहता था ।॥। सच किल कृतनिश्चयो द्विजो भुजगपतिप्रतिदेशितात्मकृत्य: । यमनियमसहो वनान्तरं परिगणितोज्छशिलाशन: प्रविष्ट:,नागराजके उपदेशके अनुसार अपने कर्तव्यको समझकर उस ब्राह्मणने उसके पालनका दृढ़ निश्चय कर लिया और दूसरे वनमें जाकर उज्छशिलवृत्तिसे प्राप्त हुए परिमित अन्नका भोजन करता हुआ यम-नियमका पालन करने लगा
bharatanandana nareśvara! tvayā yasya viṣaye mama pṛṣṭaṃ tad eva śreṣṭho dharmaḥ. sa dhīro brāhmaṇo niṣkāma-bhāvena dharma-artha-sambandhiṣu kāryeṣu saṃlagna āsīt. satyaṃ kila kṛta-niścayo dvijo bhujaga-pati-pratideśitātma-kṛtyaḥ; yama-niyama-sahaḥ vanāntaraṃ parigaṇitocchiṣṭa-śilāśanaḥ praviṣṭaḥ.
ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ កូនចៅភារតៈ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! អ្វីដែលអ្នកបានសួរខ្ញុំ—នេះហើយជាធម្មដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏មាំមួននោះ បានចូលរួមក្នុងកិច្ចការដែលពាក់ព័ន្ធនឹងធម្ម និងអត្ថ ដោយគ្មានចិត្តប្រកាន់ខ្លួន។ ពិតប្រាកដណាស់ ដោយបានកំណត់ចិត្តយ៉ាងមាំមួន ហើយបានយល់កាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនតាមព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះអម្ចាស់នាគ ព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកកើតពីព្រះវេទទ្វេ បានចូលទៅក្នុងព្រៃមួយផ្សេងទៀត។ នៅទីនោះ គាត់រស់នៅដោយអាហារតិចតួច ដែលបានមកពីរបៀបជីវិត “អុច្ឆិṣṭa-śilā” ហើយអនុវត្តយម និង និយម»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents ‘highest dharma’ as disciplined, desireless engagement with rightful duties (dharma and artha) grounded in firm resolve, ethical restraints (yama), and observances (niyama), even under austere living conditions.
Bhishma explains to the king that a Brahmin, after receiving instruction from the lord of serpents about his proper duty, makes a firm vow, goes into another forest, lives on a severely limited gleaned/leftover-food regimen, and practices yama and niyama.