Shloka 643
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
ऋषीणां संनिधौ राजन् शृण्वतो: कृष्णभीष्मयो: । प्रजानाथ! इस प्रकार मेरे धर्मज्ञ गुरु द्विजश्रेष्ठ भगवान् व्यासने श्रीकृष्ण और भीष्मके सुनते हुए ऋषि-मुनियोंके समीप धर्मराजको इस धर्मका उपदेश किया था
ṛṣīṇāṃ saṃnidhau rājan śṛṇvatoḥ kṛṣṇabhīṣmayoḥ | prajānātha! iti prakāraṃ me dharmajño guruḥ dvijaśreṣṭho bhagavān vyāsaḥ śrīkṛṣṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca śṛṇvataḥ ṛṣimunīnāṃ samīpe dharmarājaṃ etasya dharmasya upadeśaṃ kṛtavān |
វៃសម្បាយណៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! នៅចំពោះមុខពួកឥសីទាំងឡាយ ខណៈព្រះក្រឹស្ណ និងភីស្មកំពុងស្តាប់ គ្រូរបស់ខ្ញុំដ៏ជ្រាបធម៌—ព្រះវ្យាស ដ៏ជាអ្នកទ្វិជៈប្រសើរបំផុត និងគួរឲ្យគោរព—បានបង្រៀនធម៌នេះដល់ធម៌រាជ ដូច្នេះ។ ការណែនាំនោះត្រូវបានថ្លែងនៅជិតពួកអ្នកឃើញព្រះសច្ចៈដែលប្រមូលផ្តុំគ្នា ដើម្បីឲ្យកាតព្វកិច្ចរបស់ព្រះមហាក្សត្រមានមូលដ្ឋានលើសក្ខីភាពនៃអំណាចវិញ្ញាណ និងការស្តាប់យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់របស់មហាបុរសទាំងឡាយ។»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma as an authoritative teaching transmitted in a formal setting: Vyāsa, the revered sage, instructs Dharmarāja on righteousness in the presence of other sages, with Kṛṣṇa and Bhīṣma as attentive witnesses—emphasizing that ethical governance is grounded in śāstra-informed counsel and careful listening.
Vaiśampāyana narrates that Vyāsa delivered a discourse on dharma to Yudhiṣṭhira (Dharmarāja). The instruction occurs before an assembly of ṛṣis, while Kṛṣṇa and Bhīṣma listen, highlighting a public, tradition-sanctioned transmission of moral and political guidance in the Śānti Parva context.