Shloka 17
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
नारायणात्मको राजन् रुद्राय प्रददौ च तम् नरेश्वर! जब ब्रह्माजीका नेत्रजनित द्वितीय जन्म हुआ, तब उन्होंने सोमसे उस नारायण-स्वरूप धर्मको सुना था। राजन! ब्रह्माजीने रुद्रको इसका उपदेश दिया ।।
vaiśampāyana uvāca |
nārāyaṇātmako rājan rudrāya pradadau ca tam |
tato yogasthito rudraḥ purā kṛtayuge nṛpa |
nareśvara tatpaścāt sarvān bālakhilyān ṛṣīn dharmeṇānena bodhayām āsa |
tad-anantaraṃ bhagavato viṣṇor māyayā sa dharmaḥ punar luptaḥ ||
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ព្រះធម៌ដែលមានសភាពជានារាយណៈ (Nārāyaṇa) នោះ ត្រូវបានប្រគល់បង្រៀនដល់រុទ្រ (Rudra)។ បន្ទាប់មក រុទ្រ ដែលស្ថិតមាំក្នុងយោគៈ នៅសម័យបុរាណក្នុងយុគក្រឹត (Kṛta-yuga) បានធ្វើឲ្យឥសីបាលខិល្យ (Bālakhilya) ទាំងអស់ ស្គាល់នូវសាសនានេះ។ ហើយក្រោយមក ដោយមាយា (māyā) នៃព្រះវិෂ್ಣុ (Viṣṇu) ព្រះធម៌នោះបានលាក់បាំងពីលោកវិញ»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes that true dharma is Nārāyaṇa-centered (nārāyaṇātmaka) and is preserved through disciplined yoga and guru-to-disciple transmission, yet it can become concealed in the world due to divine māyā—highlighting both the sanctity and the fragility of access to spiritual knowledge across cosmic ages.
Vaiśampāyana recounts a lineage of instruction: Brahmā (having heard it from Soma) teaches the Nārāyaṇa-natured dharma to Rudra; Rudra, established in yoga during the Kṛta Yuga, teaches it to the Bālakhilya sages; later, by Viṣṇu’s māyā, the teaching becomes hidden again.