Shloka 49

Prāyaścitta and Contextual Non-Culpability (प्रायश्चित्त-निमित्त-अदोषवाद)

Devanagari script

स राजन मोक्ष्यसे पापात्‌ तेन पूर्णेन हेतुना । प्राणार्थ वा धनेनैषामथवा नृपकर्मणा,नरेश्वर! तुमने तो अपने प्राणोंकी रक्षा, धनकी प्राप्ति अथवा राजोचित कर्तव्यका पालन करनेके लिये ही शत्रुओंका वध किया है; अत: इतना ही पर्याप्त कारण है, जिससे तुम पापमुक्त हो जाओगे

Translation

ឱ ព្រះរាជា! ដោយហេតុនោះដែលពេញលេញ អ្នកនឹងរួចផុតពីបាប។ ឱ អធិរាជនៃមនុស្ស! អ្នកបានសម្លាប់សត្រូវ ដើម្បីការពារជីវិតរបស់ខ្លួន ឬដើម្បីទ្រព្យសម្បត្តិ ឬដើម្បីបំពេញកិច្ចការរបស់ព្រះមហាក្សត្រតាមគន្លង; ហេតុនេះតែប៉ុណ្ណោះក៏គ្រប់គ្រាន់ហើយ ដើម្បីឲ្យអ្នកក្លាយជាអ្នកបាបមិនជាប់។

Word by Word

सःyou/he (that person)

राजन्O king

मोक्ष्यसेyou will be freed

पापात्from sin

तेनby that

पूर्णेनcomplete, sufficient

हेतुनाby the reason/cause

प्राणार्थम्for the sake of life

वाor

धनेनby/for wealth

एषाम्of these (persons)

अथवाor else

नृपकर्मणाby kingly duty/action

नरेश्वरO lord of men

Speaker

व्यास उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes