Shloka 82
धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)
(जटी गत्वा यज्ञसद: स्तूयमानो द्विजोत्तम । यज्ञस्तवं करिष्यामि श्रुत्वा प्रीतो भवेद् बलि: ।।
jaṭī gatvā yajñasadaḥ stūyamāno dvijottama | yajñastavaṃ kariṣyāmi śrutvā prīto bhaved baliḥ || kim icchasi vaṭo brūhīty ukto yāce mahad varam | dīyatāṃ tripadīmātram iti yāce mahāsuram || sa dadyān mayi samprītaḥ pratiṣiddhaś ca mantribhiḥ | yāvaj jalaṃ hastagataṃ tribhir vikramaṇair vṛtam || tato rājyaṃ pradāsyāmi śakrāyāmitatejase | devatāḥ sthāpayiṣyāmi svasvasthāneṣu nārada ||
ភីṣ្មៈបានមានពាក្យថា៖ «ដោយយករូបជាព្រហ្មចារីសក់ជាប់ជាចង (ជតា) ដែលសភាប្រជុំសរសើរ ខ្ញុំនឹងទៅកាន់សាលាយញ្ញរបស់បលិ ហើយសរសើរយញ្ញរបស់គាត់; បលិបានឮហើយនឹងរីករាយខ្លាំង។ ពេលគាត់សួរ ‘វតុ (យុវសង្ឃ) អើយ ចូរប្រាប់—អ្នកចង់បានអ្វី?’ ខ្ញុំនឹងសុំពរធំមួយពីមហាសុរៈនោះថា ‘សូមប្រទានដីត្រឹមបីជំហានប៉ុណ្ណោះ’។ ទោះមន្ត្រីរបស់គាត់ព្យាយាមហាមឃាត់ ក៏ដោយ ក្នុងក្តីរីករាយគាត់នឹងយល់ព្រម—រហូតដល់ទឹកបរិច្ចាគត្រូវបានចាក់ទៅលើដៃ—ហើយដោយបីជំហាន ពិភពទាំងមូលនឹងត្រូវគ្របដណ្តប់។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំនឹងស្តាររាជ្យឲ្យឥន្ទ្រ អ្នកមានតេជៈមិនអាចវាស់បាន ហើយនឹងដាក់ទេវតាទាំងឡាយឲ្យស្ថិតនៅទីតាំងរបស់ខ្លួនវិញ ឱ នារ៉ទ»។
(भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how dharma can operate through measured request and ritual commitment: Bali’s generosity becomes binding once the gift is ritually affirmed, and the outcome serves restoration of rightful order (the gods reinstated). It also warns that counsel and impulse contend at moments of ethical decision, yet a vowed gift carries moral weight.
A divine figure (alluding to the Vāmana/Trivikrama episode) plans to approach Bali at his sacrifice disguised as an ascetic, praise the rite, and ask for only ‘three steps’ of land. Once Bali agrees and the donation is sealed with water, the requester expands to cover everything in three strides, after which Indra’s sovereignty is restored and the gods return to their stations.