Shloka 15
Puruṣaikatva-vyākhyāna: The One Virāṭ Puruṣa and the Many ‘Puruṣas’
Rudra–Brahmā Saṃvāda
Devanagari script
सुरपक्षो गृहीतस्ते यस्मात् तस्माद् दिवः पत
Translation
ព្រះឥសីទាំងឡាយបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្ស! ទោះដឹងថា “អជ” មានន័យថា អាហារ/ធញ្ញជាតិ ក៏នៅតែយកភាគីទេវតា។ ដូច្នេះ ចូរធ្លាក់ចុះពីសួគ៌។ ចាប់ពីថ្ងៃនេះ អំណាចក្នុងការធ្វើដំណើរនៅលើមេឃរបស់អ្នកត្រូវបានបាត់បង់; ដោយការប៉ះទង្គិចនៃសាបរបស់យើង អ្នកនឹងបំបែកផែនដី ហើយចូលទៅបាតាល (លោកក្រោម)»។
Word by Word
सुरपक्षःthe side/party of the gods
सुरपक्षः:
Karma
TypeNoun
Rootसुर-पक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
गृहीतःtaken/accepted
गृहीतः:
Karma
TypeVerb
Rootग्रह्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
तेby you
ते:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormInstrumental, Singular
यस्मात्because of which/for which reason
यस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
तस्मात्therefore/from that (reason)
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
दिवःfrom heaven
दिवः:
Apadana
TypeNoun
Rootदिव्
FormFeminine, Ablative, Singular
पतfall!
पत:
TypeVerb
Rootपत्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes