Shloka 44
Adhyāya 33 — Yudhiṣṭhira’s Post-Conflict Remorse and Inquiry on Āśrama Discipline (शोक-विमर्शः, आश्रम-जिज्ञासा)
बालानपि च गर्भस्थान् सान्त्वेन समुदाचरन् | रज्जयन् प्रकृती: सर्वा: परिपाहि वसुन्धराम्
bālān api ca garbhasthān sāntvena samudācaran | rajjayan prakṛtīḥ sarvāḥ paripāhi vasundharām ||
វ្យាសៈបានមានព្រះវាចា៖ «សូម្បីតែពេលដែលអ្នកស្នងរាជ្យត្រឹមជាកុមារ ឬនៅក្នុងផ្ទៃម្តាយ ក៏ចូរអ្នកប្រព្រឹត្តទៅដោយពាក្យលួងលោម។ ដោយការលួងលោមឲ្យស្ងប់ និងធ្វើឲ្យប្រជាជនទាំងអស់ពេញចិត្ត ចូរអ្នកការពារ និងគ្រប់គ្រងផែនដីនេះ»។
व्यास उवाच
Educational Q&A
A ruler’s duty is to preserve stability and welfare through sāntva—calm, reassuring, humane governance—especially during succession uncertainty (when heirs are minors or unborn). The king protects the realm by keeping the entire populace content and secure.
Vyāsa instructs the ruler on practical rājadharma: even if the legitimate successor cannot yet rule, the king must manage the kingdom by consoling and steadying the people, maintaining public confidence, and safeguarding the earth (the state).