Shloka 42
Adhyāya 33 — Yudhiṣṭhira’s Post-Conflict Remorse and Inquiry on Āśrama Discipline (शोक-विमर्शः, आश्रम-जिज्ञासा)
Devanagari script
सेयं त्वामनुसम्प्राप्ता विक्रमेण वसुन्धरा । निर्जिताश्न महीपाला विक्रमेण त्वयानघ,अनघ! तुमने भी इस वसुन्धराको अपने पराक्रमसे प्राप्त किया है और भुजाओंके बलसे समस्त राजाओंको परास्त किया है
Transliteration
seyaṁ tvām anusamprāptā vikrameṇa vasundharā | nirjitāś ca mahīpālā vikrameṇa tvayānagha ||
Translation
វ្យាសៈបានមានព្រះវាចា៖ «ផែនដីនេះឯង អ្នកបានទទួលបានដោយវីរភាពរបស់អ្នក។ ដោយអំណាចនៃវីរភាពដដែលនោះ ឱ អ្នកគ្មានបាប អ្នកបានបង្ក្រាបស្តេចទាំងឡាយនៅលើដែនដីនេះ»។
Word by Word
साshe/that (f.)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
इयम्this (f.)
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, Singular
अनुसम्प्राप्ताhas come/has reached/has attained
अनुसम्प्राप्ता:
Karta
TypeVerb
Rootअनु-सम्-प्र-आप्
Formक्त (past passive participle), Feminine, Nominative, Singular, active sense with intransitive/attainment
विक्रमेणby valor/heroic prowess
विक्रमेण:
Karana
TypeNoun
Rootविक्रम
FormMasculine, Instrumental, Singular
वसुन्धराthe earth
वसुन्धरा:
Karta
TypeNoun
Rootवसुन्धरा
FormFeminine, Nominative, Singular
निर्जिताःconquered/defeated
निर्जिताः:
Karma
TypeVerb
Rootनि-√जि
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
महीपालाःkings/rulers of the earth
महीपालाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहीपाल
FormMasculine, Nominative, Plural
विक्रमेणby valor
विक्रमेण:
Karana
TypeNoun
Rootविक्रम
FormMasculine, Instrumental, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Instrumental, Singular
अनघO sinless one
अनघ:
TypeAdjective
Rootअनघ
FormMasculine, Vocative, Singular
अनघO blameless one
अनघ:
TypeAdjective
Rootअनघ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyasaV
Vasundhara (Earth)M
Mahipalas (kings)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes