Adhyāya 33 — Yudhiṣṭhira’s Post-Conflict Remorse and Inquiry on Āśrama Discipline (शोक-विमर्शः, आश्रम-जिज्ञासा)
वैशम्पायन उवाच युधिष्ठटिरस्य तद् वाकयं श्रुत्वा द्वैघायनस्तदा । निरीक्ष्य निपुणं बुद्धया ऋषि: प्रोवाच पाण्डवम्
vaiśampāyana uvāca | yudhiṣṭhirasya tad vākyaṃ śrutvā dvaighāyanas tadā | nirīkṣya nipuṇaṃ buddhyā ṛṣiḥ provāca pāṇḍavam ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ជនមេជ័យ! នៅពេលនោះ ព្រះឥសី ទ្វៃឃាយនៈ (វ្យាស) បានឮពាក្យរបស់យុធិષ્ઠិរៈ ហើយបានពិនិត្យពិចារណាដោយបញ្ញាដ៏ច្បាស់លាស់។ បន្ទាប់ពីគិតគូរយ៉ាងម៉ត់ចត់ហើយ ទើបលោកបាននិយាយទៅកាន់បណ្ឌវៈ។»
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights a dharmic method: before giving moral guidance, a wise teacher listens, reflects with discernment, and only then speaks—suggesting that ethical counsel should be grounded in careful consideration rather than impulse.
After Yudhiṣṭhira speaks, Vyāsa (Dvaighāyana) hears him, thoughtfully examines the issue, and prepares to respond. It is a transition verse introducing Vyāsa’s forthcoming instruction in the Śānti Parva.