Shloka 33
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
यथा चोत्तापितं बीज॑ कपाले यत्र तत्र वा । प्राप्पाप्पड्कुरहेतुत्वमबीजत्वान्न जायते
Janaka uvāca: yathā cottāpitaṁ bījam kapāle yatra tatra vā | prāpyāṅkurahētutvam abījatvān na jāyate ||
ព្រះបាទជនកៈ «ដូចជាគ្រាប់ពូជដែលបានអាំងលើកំប៉ាលដី ឬក្នុងភាជនៈណាមួយ កាលបានបាត់សភាពជាពូជហើយ ទោះធ្លាក់លើវាលស្រែដែលសមស្របសម្រាប់ដុះក៏មិនអាចទទួលសមត្ថភាពឲ្យពន្លកឡើងវិញបានទេ; ដូច្នេះដែរ ចំណេះដឹងដែលគ្រូសង្ឃបួសរបស់ខ្ញុំ ព្រះបរិសុទ្ធ បញ្ចសិខៈ បានប្រទានឲ្យខ្ញុំ គឺ ‘គ្មានពូជ’។ ហេតុនេះ វាមិនពន្លកឡើងវិញក្នុង ‘វាល’ នៃវត្ថុអារម្មណ៍ ជាក្តីប្រាថ្នា ការចងចិត្ត ឬចំណងថ្មីឡើយ»។
जनक उवाच
Educational Q&A
True liberating knowledge is ‘seedless’ (nirbīja): it destroys the latent capacity of desires and karmic impressions to sprout again. Even when one encounters sense-objects (a fertile ‘field’), the mind does not generate fresh attachment or bondage—like a roasted seed that cannot germinate.
King Janaka is explaining the effect of the instruction he received from his renunciant teacher Pañcaśikha. Using the metaphor of a roasted seed, he states that his realized knowledge no longer produces worldly craving when exposed to objects of enjoyment.