Shloka 27

Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)

Devanagari script

तेनाहं सांख्यमुख्येन सुदृष्टार्थेन तत्त्वतः । श्रावितस्त्रिविधं मोक्ष न च राज्याद्धि चालित:

Transliteration

tenāhaṃ sāṅkhyamukhyena sudṛṣṭārthena tattvataḥ | śrāvitas trividhaṃ mokṣaṃ na ca rājyād dhi cālitaḥ ||

Translation

ដូច្នេះ ខ្ញុំត្រូវបានបង្រៀនតាមសច្ចភាព ដោយគ្រូសាំងខ្យៈដ៏ឧត្តមមួយរូប ដែលមានទស្សនៈច្បាស់លាស់ និងដឹងន័យនៃសេចក្តីពិតដោយផ្ទាល់។ ពីគាត់ ខ្ញុំបានស្តាប់ធម៌វិន័យបីប្រភេទដែលនាំទៅកាន់មោក្ខៈ (ការរំដោះ) ប៉ុន្តែគាត់មិនបានជំរុញឲ្យខ្ញុំបោះបង់រាជ្យឡើយ។ ការបង្រៀននោះបញ្ជាក់ថា សេរីភាពខាងក្នុង និងចំណេះដឹងត្រឹមត្រូវ អាចអនុវត្តបាន ដោយមិនចាំបាច់គេចផុតពីកាតព្វកិច្ចសមរម្យរបស់ខ្លួន។

Word by Word

• {'tena': 'by him

• by that (instrumental of tad)', 'aham': 'I', 'sāṅkhya-mukhyena': 'by a foremost authority in Sāṅkhya (analysis/knowledge tradition)', 'su-dṛṣṭa-arthena': 'by one who has well-seen/clearly understood the meaning (artha)', 'tattvataḥ': 'in truth

• essentially', 'śrāvitaḥ': 'caused to hear

• taught (passive of śrāvayati)', 'trividham': 'threefold', 'mokṣam (mokṣa-dharmam implied)': 'liberation

• the path/discipline of release', 'na ca': 'and not', 'rājyāt': 'from the kingdom

• from kingship', 'hi': 'indeed

• for', 'cālitaḥ': 'moved away

Speaker

जनक उवाच

Characters & Entities

• Janaka
• a foremost Sāṅkhya teacher (unnamed)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Liberation is compatible with responsible worldly station: a king can pursue mokṣa through true knowledge and inner detachment without necessarily abandoning the kingdom, provided dharma is upheld.

What is happening in the narrative?

King Janaka reports that he received instruction from a leading Sāṅkhya knower, learned the threefold teaching on liberation, and emphasizes that the teacher did not compel him to renounce rulership.