Shloka 142
यदा ह्ाज्ञापयत्यन्यांस्तत्रास्योक्ता स्वतन्त्रता । अवश:ः कार्य ते तत्र तस्मिंस्तस्मिन् क्षणे स्थित:
yadā hy ājñāpayaty anyāṁs tatrāsyoktā svatantratā | avaśaḥ kāryate tatra tasmiṁs tasmin kṣaṇe sthitaḥ ||
ភីស្មៈ «នៅពេលព្រះមហាក្សត្របញ្ជាឲ្យអ្នកដទៃធ្វើការ អំណាចឯករាជ្យរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានឃើញច្បាស់ក្នុងសកម្មភាពនោះ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងនោះក៏ដោយ—រាល់ខណៈៗ—ទោះអង្គុយលើរាជសింఠាសន៍ ក៏អាចត្រូវមន្ត្រីប្រឹក្សាបង្ខំឲ្យប្រព្រឹត្តផ្ទុយពីព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះអង្គបាន។»
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Royal authority is not absolute: a king may appear independent when commanding others, but in practice his decisions can be constrained by advisers and political pressures, so true agency in governance is complex and contingent.
In Bhishma’s instruction on dharma and governance in the Shanti Parva, he reflects on the realities of rule: even a throne-seated king can be driven, at different moments, to act contrary to his own preference due to ministerial counsel.