Shloka 3
ब्रह्मघोष-प्रवर्तनम्, अनध्याय-नियमः, वायु-मार्ग-वर्णनम्
Restoring Vedic Recitation, the Anadhyaya Rule, and the Taxonomy of Winds
गुणस्वभावस्त्वव्यक्तो गुणान् नैवातिवर्तते । उपयुंक्ते च तानेव स चैवाज्ञ: स्वभावत:
guṇasvabhāvas tv avyakto guṇān naivātivartate | upayuṅkte ca tān eva sa caivājñaḥ svabhāvataḥ ||
យាជ្ញវល្ក្យៈ បានមានព្រះវាចាថា៖ «អវ្យក្ត (avyakta) មានសភាពកើតឡើងដោយគុណៈ; វាមិនអាចលើសលប់គុណៈបានឡើយ។ វាប្រើប្រាស់តែគុណៈទាំងនោះក្នុងការប្រតិបត្តិការរបស់វា ហើយដោយសភាពរបស់វា វាគ្មានចំណេះដឹង»។
याज़्वल्क्य उवाच
Educational Q&A
Prakṛti (the unmanifest) is entirely constituted by the guṇas and functions only through them; it cannot transcend them and is itself non-cognitive. This implies that genuine knowledge is not a property of Prakṛti but pertains to the conscious principle (ātman/puruṣa).
In the didactic discourse of Śānti Parva, Yājñavalkya explains a Sāṅkhya-style distinction: the unmanifest Nature operates through its qualities and is inherently without knowledge, setting up a framework for understanding bondage and liberation through discriminative insight.