Shloka 18
Śuka–Janaka Saṃvāda: Āśrama-krama, Jñāna-vijñāna, and the Marks of Liberation (शुक-जनक संवादः)
अकार्पण्यमसंरम्भ: क्षमा धृतिरहिंसता । समता सत्यमानृण्यं मार्दवं हवीरचापलम्
Yājñavalkya uvāca: akāṛpaṇyam asaṃrambhaḥ kṣamā dhṛtir ahiṃsatā | samatā satyam ānṛṇyaṃ mārdavaṃ hrīr acāpalam ||
យាជ្ញវល្ក្យៈ បានមានព្រះវាចា៖ «ការខ្វះភាពកំណាញ់ ការមិនរំខានដោយកំហឹង ការអត់ធ្មត់ ការមាំមួន និងអហിംសា; សមភាព ចិត្តស្មើ សច្ចៈ ការមិនជំពាក់បំណុល ភាពទន់ភ្លន់ ភាពខ្មាស់អៀន និងភាពមិនរង្គើ—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថា ជាគុណធម៌កើតពីសត្ត្វៈ»។
याज़्वल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse lists sattva-born virtues: inner generosity and courage (akāṛpaṇya), freedom from anger (asaṃrambha), patience (kṣamā), steadfastness (dhṛti), non-violence (ahiṃsā), equanimity (samatā), truthfulness (satyam), freedom from burdensome obligations (ānṛṇya), gentleness (mārdava), modest restraint (hrī), and steady, non-restless conduct (acāpalam). Together they describe a calm, ethical character fit for dharma.
Within the Śānti Parva’s instruction on dharma and inner discipline, Yājñavalkya speaks as a teacher enumerating the marks of a sattvic disposition—qualities that stabilize conduct and purify intention, contrasting with agitation and harm.