Shloka 20
Śuka’s Manifestation from the Araṇi (Āraṇeya-janma) — शुकजन्म (आरणेय-सम्भव)
न चेन्द्रियव्युपरमे मनस्युपरमो भवेत् | एवं मन:प्रधानानि इन्द्रियाणि प्रभावयेत्
na cendriyavyuparame manasy uparamo bhavet | evaṁ manaḥ-pradhānāni indriyāṇi prabhāvayet |
យាជ្ញវល្ក្យៈ «តែការដែលអង្គអារម្មណ៍ឈប់សកម្ម មិនមែនមានន័យថាចិត្តនឹងស្ងប់ជានិច្ចទេ។ ដូច្នេះ គួរតែដឹងថា ក្នុងសមត្ថភាពទាំងអស់ ចិត្តជាអធិបតី; ចិត្តជាអ្នកបញ្ជា និងជំរុញអង្គអារម្មណ៍។ ហេតុនេះ ការទប់ស្កាត់ខ្លួនមិនសម្រេចដោយបិទសកម្មភាពអារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែដោយគ្រប់គ្រងចិត្តដែលនៅពីក្រោយវាទាំងអស់»។
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
Mere withdrawal of the senses does not guarantee inner peace; the mind remains active unless it is disciplined. Since the senses are mind-led, true restraint and ethical steadiness come from mastering the mind rather than only suppressing external sense-activity.
In the Śānti Parva’s instructional discourse, the sage Yājñavalkya explains principles of inner discipline to his listener(s), emphasizing psychological causality: the mind is primary and directs the senses, so spiritual practice must address the mind’s movements.