Shloka 14
Śuka’s Manifestation from the Araṇi (Āraṇeya-janma) — शुकजन्म (आरणेय-सम्भव)
अन्योन्यमतिवर्तन्ते अन्योन्यस्पर्थिनस्तथा । ते वध्यमाना हान्योन्यं गुणै्हारिभिरव्ययै:
anyonyam ativartante anyonya-sparthinas tathā | te vadhyamānā hy anyonyaṁ guṇair hāribhir avyayaiḥ, pṛthvīnātha |
យាជ្ញវល្ក្យៈ បានមានព្រះវាចា៖ «ព្រះអម្ចាស់ដែនដី! សត្វលោកតែងតែហួសលើគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយនៅក្នុងការប្រកួតប្រជែងគ្នាជានិច្ច។ ទោះបីកំពុងត្រូវបានបំផ្លាញដោយផលវិបាកនៃអំពើនោះក៏ដោយ ពួកគេនៅតែវាយប្រហារគ្នាទៅវិញទៅមក—ដោយត្រូវទាញនាំដោយ ‘គុណ’ ដ៏ទាក់ទាញ ដែលហាក់ដូចមិនចេះអស់ (គឺការល្បួងនៃវត្ថុអារម្មណ៍)»។
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse diagnoses the root of social strife: beings, captivated by attractive sense-objects and the play of guṇas, fall into rivalry, envy, and mutual harm—even while suffering the consequences. Ethical restraint and discernment are implied as the remedy.
In a didactic exchange within Śānti Parva, the sage Yājñavalkya addresses a king (“lord of the earth”), explaining why creatures repeatedly clash with one another: mutual competition and the irresistible pull of alluring objects drive them into continual conflict.