Shloka 203
जनक–सुलभा संवादः
Janaka–Sulabhā Dialogue on Mokṣa and Non-attachment
चतुर्विशमसारं च षड्विंशस्य प्रबोधनात् । छब्बीसवाँ तत्त्व परमात्मा अजन्मा
caturviśam asāraṃ ca ṣaḍviṃśasya prabodhanāt |
វសិષ્ઠៈ បង្រៀនថា៖ ដោយការភ្ញាក់ដឹងចំពោះតត្ត្វទី២៦ គឺ «បរមាត្មា»—មិនកើត (អជន្មា) សព្វវ្យាបី និងមិនត្រូវប៉ះពាល់ដោយមលិនភាពនៃការចងភ្ជាប់—អាត្មាឯកជនពេលយកព្រះអង្គជាទីពឹង ហើយសាក្សាតឃើញសភាពរបស់ព្រះអង្គដោយផ្ទាល់ នោះដោយអานุភាពនៃចំណេះដឹងបរមាត្មា វាក៏ដូចជាក្លាយជាសព្វវ្យាបី។ ហើយដោយឃើញតត្ត្វទាំង២៤ ដែលបង្កើតជាប្រក្រឹតិថា គ្មានសារសំខាន់ វាចោលការចងចិត្តជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងវាទាំងនោះ។
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Realization of the twenty-sixth principle (Paramātman)—unborn, all-pervading, and free from the taint of association—dissolves the sense of limitation in the individual self. With the rise of supreme knowledge, one ceases to treat the twenty-four evolutes of Prakṛti as ultimately real or worthy of attachment, and thus turns toward liberation through dispassion and insight.
Vasiṣṭha is instructing on metaphysical discernment: distinguishing Prakṛti’s twenty-four principles from the transcendent Supreme Self. The passage frames liberation as taking refuge in the Supreme, attaining direct realization, and thereby abandoning identification with the insubstantial constituents of nature.