Shloka 42
Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda
Aging and Death Cannot Be Overstepped
अक्षरक्षरयोरेतदुक्त तव निदर्शनम् । मयेह ज्ञानसम्पन्नं यथाश्रुतिनिदर्शनात्,राजन! वेदमें जैसा वर्णन किया गया है, उसके अनुरूप यह क्षर-अक्षरका विवेक करानेवाला ज्ञान मैंने तुम्हें सुनाया है
akṣarakṣarayor etad uktaṁ tava nidarśanam | mayeha jñānasampannaṁ yathāśruti-nidarśanāt, rājan! vedaṁ me yathā varṇitaṁ, tasya anurūpaṁ idaṁ kṣara-akṣara-viveka-kārakaṁ jñānaṁ mayā tubhyaṁ śrāvitam ||
វសិષ્ઠៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឧទាហរណ៍នេះអំពីអក្សរ (អមតៈ/មិនប្រែប្រួល) និងក្សរ (ប្រែប្រួល/អនិច្ច) ខ្ញុំបានពោលរួចហើយ ដើម្បីឲ្យព្រះអង្គយល់ច្បាស់។ នៅទីនេះ ខ្ញុំបានបង្ហាញដល់ព្រះអង្គនូវធម៌ដ៏ពេញដោយចំណេះដឹងពិត ដែលមានមូលដ្ឋានលើសញ្ញានៃស្រុតិ។ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! តាមរបៀបដែលវេដបានពណ៌នា ខ្ញុំបានសូត្រប្រាប់ព្រះអង្គនូវចំណេះដឹងដែលអាចបែងចែកបានរវាងអ្វីដែលប្រែប្រួល និងអ្វីដែលមិនប្រែប្រួល»។
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes viveka—clear discernment between kṣara (the changing, perishable realm) and akṣara (the unchanging, imperishable principle)—and asserts that this teaching is aligned with Śruti/Vedic testimony, presenting scriptural authority as the basis for right understanding.
Vasiṣṭha addresses a king and concludes or summarizes an instruction: he has provided an illustrative explanation of the imperishable and perishable, claiming it is faithful to Vedic description, and that he has now recited this discriminative knowledge to the listener.