Shloka 41
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
स शीघ्रमचलप्रख्यं कर्म दग्ध्वा शुभाशुभम् । उत्तमं योगमास्थाय यदीच्छति विमुच्यते
sa śīghram acalaprakhyaṃ karma dagdhvā śubhāśubham | uttamaṃ yogam āsthāya yadīcchati vimucyate, amita-parākramī nareśa |
ភីṣ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រដែលមានវីរភាពមិនអាចវាស់បាន! នៅពេលយោគីដែលមានសមាធិផ្តោតតែមួយ បានភ្ជាប់អាត្មាស្ដើងជាមួយបរមាត្មា ដោយការចងចិត្តខាងក្នុងយ៉ាងមានវិន័យ នៅតាមមជ្ឈដ្ឋាននានានៃរាងកាយ—ដូចជា ផ្ចិត ក ក្បាល បេះដូង ទ្រូង ចំហៀង ភ្នែក ត្រចៀក និងច្រមុះ—នោះ បើគាត់ប្រាថ្នា គាត់នឹងដុតបំផ្លាញយ៉ាងឆាប់រហ័ស នូវកម្រងកម្មល្អនិងអាក្រក់ដ៏ធំដូចភ្នំ។ ដោយយកជាស្រទាប់ពឹងផ្អែកលើយោគៈដ៏ឧត្តម គាត់ក្លាយជាអ្នករួចផុត (មោក្សៈ)»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the highest yoga—marked by one-pointed dhāraṇā and inner union of the subtle self with the Supreme Self—can rapidly consume accumulated karma, both good and bad, culminating in liberation (mokṣa).
In the Shanti Parva’s instruction-setting, Bhishma addresses the king and explains a yogic path: through concentrated inner practice at various bodily loci and realization of union with Paramātman, a yogin can burn karmic residues and attain release.