Shloka 33

Haṃsa–Sādhya Saṃvāda: Satya, Dama, Kṣamā and the Discipline of Speech

Devanagari script

अग्नीषोमाविदं सर्वमिति यश्चानुपश्यति । न च संस्पृश्यते भावैरद्धुतैर्मुक्त एव सः

Transliteration

agnīṣomāv idaṃ sarvam iti yaścānupaśyati | na ca saṃspṛśyate bhāvair adbhutair mukta eva saḥ ||

Translation

ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ អ្នកណាដែលឃើញយ៉ាងជ្រាលជ្រៅថា លោកទាំងមូលនេះគ្រាន់តែជា អគ្និ និង សោម—គូររវាងអ្នករីករាយ និងអ្វីដែលត្រូវរីករាយ—ហើយដឹងថាខ្លួនខុសពីវាទាំងពីរ នោះការប្រែប្រួលអស្ចារ្យនៃម៉ាយា ដូចជា សុខ និងទុក្ខ មិនអាចប៉ះពាល់ដល់គាត់បានឡើយ។ អ្នកនោះជាអ្នករួចផុតដោយពេញលេញ។

Word by Word

• अग्नीषोमौ: Agni and Soma
• अग्नीषोमौ: Karta
• Type: Noun
• Root: अग्नि + सोम
• Form: Masculine, Nominative, Dual

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम्
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• सर्वम्: all, entire
• सर्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• इति: thus (as)
• Type: Indeclinable
• Root: इति

• यः: who
• यः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अनुपश्यति: sees, perceives (accordingly)
• Type: Verb
• Root: अनु + √पश् (दृश्)
• Form: Present, 3rd, Singular, Parasmaipada

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• संस्पृश्यते: is touched, is affected
• Type: Verb
• Root: सम् + √स्पृश्
• Form: Present, 3rd, Singular, Atmanepada, Passive/Impersonal (is touched)

• भावैः: by states/conditions (feelings)
• भावैः: Karana
• Type: Noun
• Root: भाव
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• अद्भुतैः: wonderful, astonishing
• अद्भुतैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• मुक्तः: liberated, freed
• Type: Adjective
• Root: √मुच् (मुक्त)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• एव: indeed, certainly
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Agni
• Soma
• Maya (implied)