Shloka 28
Haṃsa–Sādhya Saṃvāda: Satya, Dama, Kṣamā and the Discipline of Speech
आत्मभावं तथा स्त्रीषु मुक्तमेव पुन: पुन: । यः पश्यति सदा युक्तो यथावन्मुक्त एव सः
ātmabhāvaṃ tathā strīṣu muktam eva punaḥ punaḥ | yaḥ paśyati sadā yukto yathāvanmukta eva saḥ ||
ភីष្មៈបានមានព្រះវាចា៖ អ្នកណា ស្ថិតក្នុងយោគៈជានិច្ច ហើយមើលឃើញម្តងហើយម្តងទៀតនៅក្នុងខ្លួនថា អារម្មណ៍របស់ខ្លួនចំពោះស្ត្រីបានរលត់រួចហើយ—គ្មានតណ្ហា និងការចង់កាន់កាប់—អ្នកនោះដែលឃើញសេចក្តីពិតតាមដែលវាជា គឺជាអ្នកបានលោះលែងពិតប្រាកដ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Liberation is marked by inner freedom from craving and possessive, pleasure-seeking attitudes—here exemplified as the absence of objectifying desire toward women—maintained through steady yogic discipline and clear self-awareness.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and moksha, Bhishma continues advising on self-mastery: he defines a practical sign of true freedom as the mind’s settled detachment, verified repeatedly through honest inner observation.