Shloka 107
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
आपके केश गंगाके तरंगोंसे अंकित तथा मुञ्जके समान हैं। आपको नमस्कार है। आप ब्राह्मणोंके छ: कर्म--अध्ययन-अध्यापन, यजन-याजन तथा दान और प्रतिग्रहसे संतुष्ट रहते हैं; स्वयं यजन, अध्ययन और दानरूप तीन कर्मोंमें ही तत्पर रहते हैं। आपको मेरा प्रणाम है ।।
varṇāśramāṇāṁ vidhivat pṛthak-karmanivartini | namo ghuṣyāya ghoṣāya namaḥ kalakalāya ca ||
ព្រះកេសរបស់ព្រះអង្គមានលំនាំដូចរលកទន្លេគង្គា ហើយដូចស្មៅមុញ្ច។ សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ។ ព្រះអង្គពេញចិត្តក្នុងកាតព្វកិច្ចប្រាំមួយរបស់ព្រាហ្មណ៍—សិក្សា និងបង្រៀន, ធ្វើយជ្ញា និងឲ្យគេធ្វើយជ្ញា, ទាន និងទទួលទាន; ហើយព្រះអង្គផ្ទាល់ស្ថិតតែក្នុងបីកាតព្វកិច្ចគឺ ធ្វើយជ្ញា សិក្សា និងទាន។ ខ្ញុំសូមគោរពបូជាព្រះអង្គ។ សូមនមស្ការដល់សំឡេងដ៏បរិសុទ្ធ ដែលតាមវិន័យបែងចែកកាតព្វកិច្ចផ្សេងៗរបស់វណ្ណ និងអាស្រាម។ សូមនមស្ការដល់សំឡេងហៅដ៏កង្វក់ និងសំឡេងរអ៊ូររអើមជាប់ជានិច្ច។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse venerates the principle that dharma is sustained when the duties of each varṇa and āśrama are kept distinct and followed according to rule; the ‘sound’ imagery suggests public proclamation, ritual recitation, and the living rhythm of ordered conduct.
In Śānti Parva, Bhīṣma continues his instruction on dharma and social order; here he offers salutations to the force (personified) that maintains proper differentiation of duties, praising the resonant and murmuring sounds associated with regulated religious and communal life.