Shloka 19
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
पाणिपादं च पायुश्न मेहनं॑ पठचमं मुखम् । इति संशब्द्यमानानि शृणु कर्मेन्द्रियाण्यपि,हाथ, पैर, पायु और उपस्थ तथा पाँचवाँ मुख--ये सब-के-सब कर्मन्द्रिय कहे जाते हैं। तुम इनका भी विवरण सुनो
pāṇipādaṃ ca pāyuś ca mehanaṃ pañcamaṃ mukham | iti saṃśabdyamānāni śṛṇu karmendriyāṇy api ||
អសិតា បាននិយាយ៖ «ដៃ និងជើង បាយុ និងអង្គបន្តពូជ ហើយជាអង្គទីប្រាំ គឺមាត់—ទាំងនេះទាំងអស់ ត្រូវបានហៅថា អង្គនៃការធ្វើ (karmendriya)។ ចូរស្តាប់ផង ខ្ញុំនឹងពណ៌នាពួកវា»។
असित उवाच
Educational Q&A
The verse classifies the five karmendriyas (organs of action)—hands, feet, anus, genitals, and mouth—highlighting a systematic analysis of human faculties used in ethical self-discipline and self-knowledge.
Asita is instructing his listener in a doctrinal exposition (typical of Śānti Parva), enumerating the organs of action and preparing to explain their functions and role in conduct and restraint.