Shloka 17
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
पूर्व चेतयते जन्तुरिन्द्रियैर्विषयान् पृथक् विचार्य मनसा पश्चादथ बुद्धया व्यवस्यति । इन्द्रियेरुपलब्धार्थान् बुद्धिमांस्तु व्यवस्यति
pūrvaṃ cetayate jantur indriyaiḥ viṣayān pṛthak vicārya manasā paścād atha buddhyā vyavasyati | indriyaiḥ upalabdhārthān buddhimāṃs tu vyavasyati |
អសិតា បាននិយាយ៖ ជាមុន សត្វមានជីវិតដែលមានរាងកាយ យល់ដឹងអំពីវត្ថុអារម្មណ៍នីមួយៗដោយឡែក តាមរយៈអង្គអារម្មណ៍។ បន្ទាប់មក វាពិចារណាដោយចិត្ត ហើយចុងក្រោយកំណត់សេចក្តីដោយបញ្ញា។ ពិតប្រាកដណាស់ មានតែអ្នកមានបញ្ញាទេ ដែលចាប់យក និងទទួលបទពិសោធន៍យ៉ាងច្បាស់លាស់ និងដាច់ខាត ចំពោះវត្ថុដែលអង្គអារម្មណ៍បាននាំមក។
असित उवाच
Educational Q&A
Sense-contact alone does not yield settled knowledge; the senses present distinct objects, the mind reflects on them, and the intellect (buddhi) makes a decisive determination. Ethical clarity depends on strengthening buddhi so that experience is properly judged rather than merely felt.
Asita is explaining an inner sequence of cognition: perception through the senses, mental deliberation, and final ascertainment by the intellect. The verse functions as instruction on how a person should understand and govern experience.