Shloka 36
परिव्राजक-आचारः (Conduct of the Wandering Renunciant) — Mahābhārata, Śānti-parva 269
स्यूमरश्मिरु्वाच भवन्तो ज्ञाननिष्ठा वै गृहस्था: कर्मनिश्चया: । आश्रमाणां च सर्वेषां निष्ठायामैक्यमुच्यते
syūmarśmir uvāca—bhavanto jñānaniṣṭhā vai gṛhasthāḥ karmaniścayāḥ | āśramāṇāṃ ca sarveṣāṃ niṣṭhāyām aikyam ucyate | syūmarśmiṇe pṛcchā—bhagavan! āp to jñānaniṣṭhā hain aur gṛhastha-log karmaniṣṭha hote hain; parantu āp is samay niṣṭhā meṃ sabhī āśramoṃ kī ekatā kā pratipādan kar rahe hain | is prakār jñāna aur karma kī ekatā aur pṛthaktā—donoṃ kā bhram hone se in kā ṭhīk-ṭhīk antar samajh meṃ nahīṃ ātā | isliye āp mujhe use yathocit evaṃ yathārtha rīti se batāne kī kṛpā kareṃ |
ស្យូមរश्मិបានមានព្រះវាចា៖ «ព្រះអង្គតាំងចិត្តមាំមួនក្នុងចំណេះដឹង ខណៈដែលអ្នកគ្រួសារតាំងចិត្តក្នុងកិច្ចការ។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ ព្រះអង្គប្រកាសថា ក្នុងការតាំងចិត្តខាងធម៌ អាស្រាមទាំងអស់មានឯកភាពតែមួយ។ ដោយហេតុនេះ ខ្ញុំច្របូកច្របល់ថា ចំណេះដឹង និងកិច្ចការ ជាអ្វីតែមួយឬខុសគ្នា ហើយមិនអាចយល់ច្បាស់ពីភាពខុសគ្នាពិតប្រាកដរបស់វាបានទេ។ ដូច្នេះ សូមព្រះអង្គមេត្តាពន្យល់ឲ្យខ្ញុំយ៉ាងសមគួរ និងត្រឹមត្រូវ»។
कपिल उवाच
Educational Q&A
The verse frames a key philosophical problem: how the commitments of knowledge (jñāna-niṣṭhā) and action (karma-niṣṭhā) relate across the four āśramas. The questioner seeks a precise account of whether these are ultimately one in aim (leading to liberation and dharma) or genuinely distinct in method and obligation.
In the Kapila-related discourse of Śānti Parva, Syūmarśmi addresses Kapila with a respectful challenge. He notes the common view that sages embody knowledge while householders embody action, yet Kapila has spoken of a unity of steadfastness across all āśramas. Syūmarśmi therefore asks for a clear, truthful explanation to resolve his doubt about unity versus difference between jñāna and karma.